عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
870
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
شيراز در تابستان 1323 « 1 » در شيراز مرض سكته بسيار مىباشد و اغلب مردمانى كه در اين چند ماه فوت كردهاند از اين مرض بوده . شيراز از سال گذشته تا روز هشتم شعبان 1323 ، « 2 » قوافل و كاروانى كه به گمرك ورود مىكرد ، از هر رأس قاطرى كه به گمرك ورود مىكرد دو قران و نيم ، از هر [ رأس ] الاغ يك قران و نيم در دالان گمرك مىگرفتند . از روز نهم شعبان به كلى اين راهدارى موقوف شد و سببش را گويند ژنرال قونسول روس در فارس است . سوئد و نروژ سابق بر اين پادشاه سوئد و نروژ يكى بود . اين اوقات اهالى نروژ شورش كرده زير بار پادشاه سوئد نمىرفتند . بعد از گفتگوها و استفسار از اهالى نروژ ، پرنس شارل شاهزاده دانماركى را به سلطنت نروژ برانگيختند و مجلس مبعوثان نروژ مستقل شد و سالى دويست و سى هزار تومان براى او مواجب به پول ايران قرار دادند و قريب هفده هزار تومان هم به جهت مخارج قصر او قرار دادند . اسلامبول در رمضان ، در اسلامبول نارنجكى براى نعمى پاشا رئيس پليس انداختهاند ، لكن آسيبى نرسانيد . تهمتش را به ارامنه زدند ، سه نفر از آنها را گرفتند . عثمانى دول اروپا به باب عالى پيغام دادهاند كه قبل از آنكه جهازات جنگى به عثمانى بفرستند بايد دخالت دول اروپا [ را ] در باب ماليهء مقدونيه قبول كند . روسيه در ماه رمضان در اغلبى از [ بلاد ] روسيه شورش بر ضد دولت است و احتمال بلواى
--> ( 1 ) . در متن : 1316 ( 2 ) . در متن : 16