عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
852
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
و ظل السلطان هم كه براى معالجه رفته بودند در بادكوبه توقيف مىباشند تا آتش خاك روسيه خاموش شود « 1 » . سابقا هم معدن نفت بادكوبه را آتش زدند و از اين راه ضرر بسيار به تجار وارد آمد . طهران تا ماه رمضان المبارك اردوى نظامى در بيرون دروازه طهران برپاست . با اينكه هوا سرد است و سرباز مواجب و جيره نگرفته و مىگويند آنها را براى فرستادن به سرحد آذربايجان مىخواهند و نيز مبادا علما بر ضد دولت برخيزند . اين سرباز [ هاى ] بيچاره نه لباس نه خوراك نه منزل دارند . اغلب مشغول دزدى در « 2 » اطراف شهر مىباشند سربازها مىگويند اگر ما را به سرحد بفرستند مىرويم و بيرق دولت ايران را تسليم خارجه مىنماييم . كرمان در ماه شعبان ، مردمان كرمان بر ضد شيخيه شورش دارند و به خانهء حاجى ميرزا محمد رضا مجتهد مجتمع مىشوند . ظفر السلطنه حكمران [ كس ] مىفرستد كه مردم را متفرق كن . ملاى آنجا گوش نمىدهد . ظفر السلطنه به قوهء جبريهء سرباز و سوار مىفرستد ملا را آورده چوب مىزند . البته حكومتش ديگر دوام نمىكند و در بين شورش ، سه نفر مقتول و جمعى مجروح شدند . خراسان آصف الدوله در اين مدت حكومتش ، هيچ از تعدى فروگذار نكرده تمام طبقات از علما و رعايا « 3 » از وى ناراضى مىباشند . تسبيح مىگرداند و [ از ] آن طرف مردم را به نان شب محتاج ساخته . روس و انگليس هم از او ناراضى مىباشند . طهران علاء الدوله در رمضان قدغن كرده كه الواط در كوچه آواز نخوانند و آقا شيخ فضل اللّه
--> ( 1 ) . در متن : خواموش . ( 2 ) . در متن : به اطراف . ( 3 ) . در متن : راعايا .