عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
845
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
سليبس « 1 » در ماه ربيع الثانى 1323 ، دولت هلاند دسته [ اى ] سپاه بحرى از براى محاربهء امير بونى كه يكى از بنادر سليبس ژاوه است فرستاده . اهالى كه مسلمان مىباشند تعصب ورزيده بر ضد دولت هلاند متفق شدهاند . جنود اسلاميه كه بر ضد هلاند اجتماع كردهاند و با اسلحه مىباشند ، شصت هزار مرد جنگى مىباشند . روسيه در چهارم سپتامبر 1905 [ ميلادى ] كه شاه ايران در عمارت سلطنتى پطرهوف مهمان پادشاه روس شد ، امپراطور جامى به سلامتى شاه نوشيده و گفت كمال خوشحالى حاصل است از اينكه مجددا مراتب مخالصت و دوستى خود را محض اطمينان بيان كرده ترقى مملكت ايران را از خداوند مسئلت مىكنم . يونان چند ماه قبل موسيو دليانى وزير اعظم يونان با حالت فقر وفات كرد و از ماليه دنيا چيزى نداشت ، به اندازه [ اى ] كه دولت بازماندگان او را رعايت مىكرد . قفقاز در ماه رجب ، مسلمانها « 2 » شهر شونشا « 3 » را در قفقاز محاصره نموده و در دهات اطراف ارامنه را به قتل رسانيدهاند . پروس در ماه رجب ، چند هفته در بلاد پروس ناخوشى و با بروز كرد تا پنجم سپتامبر شصت و شش نفر مبتلا [ و ] بيست و سه نفر به هلاكت رسيدند . و با در هامبورگ در ماه رجب ، ادارهء پليس بندر هامبورگ به واسطهء بروز و با در ممالك روسيه حمل و نقل مهاجرين روس را از بندر مزبور قدغن كرد .
--> ( 1 ) . Celebes ( 2 ) . متن : مسينها . ( 3 ) . ظاهرا شوشا ( شوشى ، شيشه ) درست است .