عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
825
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
رفت و به روى صندلى نشست و موافق معمول سلام منعقد شد . در بين سلام ، شاه از اتابيك و رضايت وزرا و تعريف اهالى نظام صحبت كرد . سلام طولانى شد . افواج از متوقفين طهران و اردو از حضورش بهسان گذشتند عصر آن روز ، شاه به حضرت عبد العظيم عليه السّلام مشرف شد و روز بعد به فرح آباد براى شكار رفت و در دو [ ساعت ] از شب رفته مراجعت كرد و نيز در تمجيد عين الدوله مىگفت در فرنگ به من گفت كارى نبايد كرد در اينجا كه بدناميش هزار سال بماند و نيز گفت ديگران هزار در باغ سبز به من نشان دادند . مقصودش امين السلطان بود . ايران غلامعلى خان وزير افخم و پسرش وزير بقايا چون در پاريس در اين سفر نزد امين السلطان رفته بوده و با او سازش كردند ، پس از آنكه شاه و عين الدوله به رشت آمدند ، هردو را از كاغذخوانى حضور معزول ساختند . طهران موسيو نوز وزير گمرك و غيره ، به جهت اينكه علما از او ناراضى هستند ، قبل از ورود شاه به طهران از طرف دولت ايران به اسلامبول رفت كه عمل گمرك ايران را با دولت عثمانى فيصل بدهد و به مردم چنين معلوم بشود كه او معزول است و علماى عتبات عاليات نوشتهاند كه نوز بايد معزول شود و الا ما تكليف خود را به جا مىآوريم . طهران چون ما بين ايران و افغان به جهت آب هيرمند كه از افغانستان به سيستان مىآمد ، گفتگو مىباشد و انگليسها مىخواهند حق ايران را به افغان بدهند ، احتشام الوزاره على اشرف خان در ماه رجب 1323 از طهران به سرحد سيستان رفت . سابق بر اين قرار بود آن آب تمامى سيستان را مشروب كند . اگر حال آب را افغانها مخالفت نمايند ، سيستان چون آب ديگرى ندارد به كلى زراعتش مىخوابد و پايمال مىشود .