عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
786
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
بم از اين پيش در شهر بم از بلاد كرمان قونسولخانه نبود . انگليسها به تازگى در آنجا ايجاد قونسولخانه نمودهاند . طهران در ماه ربيع الثانى ، رياست مجلس حافظ الصحه را به لقمان « 1 » الممالك حكيمباشى وليعهد دادند . طهران در عشر سوم ربيع الثانى 1323 ، عزة الدوله « 2 » دختر محمد شاه قاجار در ييلاق رستم آباد كه در دو فرسخى طهران است به مرض حمله در سن هفتاد و چهار درگذشت . نعش او را به زاويهء حضرت عبد العظيم با احترام سلطنتى حمل دادند و در آنجا به خاك سپردند . در ورود نعش ، توپ دركردند و موزيك زدند . عزة الدوله جدهء محمد على ميرزا وليعهد حاليه است و از چند شوهر اولاد متعدده دارد . طهران عين الدوله صدر اعظم بعضى اجزاى خود را كه در طهران مىباشند ، تحريك كرده كه كارهاى وليعهد را خراب نمايند . شايد به اين واسطه وليعهد را نزد شاه مقصر ساخته ، از ولايت عهد معزول نمايد و وليعهدى را به شعاع السلطنه بدهد . وليعهد چون بسيار باهوش و عاقل است كمال دقت را دارد كه خلافى نكند و در امور عامه غوررسى مىكند ، اگرچه اجراى احكام به ميل وزرا است .
--> ( 1 ) . در متن : لقمن ( 2 ) . عزة الدوله خواهر ناصر الدين شاه كه در 15 سالگى به عقد ميرزا محمد تقى خان اميركبير درآمد و پس از قتل وى ، به اكراه و اجبار به ازدواج با ميرزا كاظم خان نظام الملك پسر ميرزا آقا خان نورى تن در داد . بعد از سقوط ميرزا آقا خان نورى از نظام الملك طلاق گرفت و زن پسردائى خود شير خان ( انوشيروان ) عين الملك شد و چون او در 1285 مرد ، وى زن ميرزا يحيى خان مشير الدوله شد و بعد از مرگ او نيز زن نصر الله خان از اجزاى وزارت خارجه شد . مادر محمد على شاه دختر عزة الدوله از اميركبير بود .