عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
782
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
طهران در دهم ربيع الثانى ، وزير مخصوص - كه وزير مهام لشكرى است - وليعهد را با تمام وزرا و اركان را براى ناهار دعوت كرد و لازمهء ضيافت را به جاى آورد و موزيك و ويلن در كار بود و چنان مجلسى فراهم كرد كه تا حال در طهران كمتر ديده شده و مجلس آزادى بود و كسى را مانع نشدند و رؤساى نظام و برخى از مردم و خود وزير مخصوص تقديمى به وليعهد دادند . به وليعهد خيلى خوش گذشت و يك حلقه انگشترى به وزير داد . ژاپون و روس چهل و دو فروند « 1 » جهاز كشتى روس به خيال اينكه بوغاز « 2 » كره عبور نمايند و به بندر ولادىوستك برسند ، دچار جهازات ژاپون شدند . لشكر ژاپون آنها را غرق كرده و به روايتى هيجده كشتى را تلف كرده و مابقى فرار كردند . ديگر از براى روس در دريا قوه مجادله نيست و اين جنگ در بيست و هفتم مه 1905 ميلادى بود . « 3 » افغانستان مضمون عهدنامه جديد دولت انگليس به طبع رسيده : در فصل اول دولت انگليس امير افغانستان را به خطاب اعلىحضرت پادشاهى مخاطب خواهد كرد . در فصل دوم امير افغانستان قبول مىكند كه برحسب عهدنامهاى كه فيما بين دولت انگليس و امير مرحوم منعقد شده بود رفتار نمايد و به هيچوجه از آن قرارداد تخلف نكند . در فصل سوم دولت انگليس قرارداد عهدنامهء سابق را تجديد و قبول كرده است .
--> ( 1 ) . در متن : فرند ( 2 ) . بوغاز به معناى تنگه ( 3 ) . ظاهرا منظور جنگ دريايى تسوشيما Tsushima است كه ژاپونىها ناوگان دولت روس را ، كه پس از تحمل زحمت زياد ، توانسته بودند خود را به درياى كره برسانند درهم شكستند .