عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

مقدمهء مصحح 9

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

مقدّمهء مصحح مرآت الوقايع مظفرى ، مجموعه يادداشتهايى است دربارهء حوادث ايران و شرح رنجهاى مردم اين سرزمين مقدس در فاصلهء ذى القعدهء 1314 هجرى قمرى تا 1324 قمرى و 1285 خورشيدى و به تعبير ديگر عصر سلطنت مظفر الدين شاه از نويسندهء پر احساس و سوخته‌دل و بزرگوار و دلسوزى به نام عبد الحسين خان ملك المورخين كه بعدها لسان السلطنه لقب گرفت و كتابهاى ديگرى هم نوشت و شهرتى فراوان يافت . دربارهء مظفر الدين شاه براساس تواريخ رسمى مىدانيم كه بعد از كشته شدن پدرش ناصر الدين شاه بر تخت سلطنت نشست و ده سال سلطنت كرد و سه سفر به اروپا رفت و براى اين سفرها از بيگانگان وام گرفت و همهء وامها را خرج كرد و در مقابل به خارجيان امتيازاتى كرامند بخشيد و در زمان او نهضت مشروطه پديد آمد و شاه قاجار فرمان مشروطيت را صحه نهاد و خود اندكى بعد درگذشت . اما براساس اسناد و مدارك تازه - از جمله همين كتاب حاضر - مظفر الدين شاه را بهتر خواهيم شناخت . ناصر الدين شاه در سال 1277 ه . ق . مظفر الدين ميرزا پسر خود را به رسم معمول قاجاريه به تبريز فرستاد تا راه و رسم سلطنت را بياموزد و سال بعد او را ولىعهد اعلام نمود . پيش از آن شاه چند بار ولىعهد معين كرده بود ولى همه ولىعهدها در كودكى درگذشته بودند . شايع بود كه ملك جهان خانم ملقّب به مهدعليا مادر ناصر الدين شاه از شدت دلبستگى به پسر خود يعنى ناصر الدين شاه چشم ديدن ولىعهد ، يعنى جانشين شاه را نداشته و آن ولىعهدهاى خردسال به دستور او به دست اطباى دربارى با