عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

28

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

ان شاء الله تعالى در اين مقاصد حسنهء ما ، عموم رعاياى مملكت ما هم طورى همراهى و صداقت و غيرت اظهار خواهند كرد كه در عصرهاى آينده موجب افتخار آنها باشد . ما و همه اهالى ايران يقين داريم كه پدر بزرگوار تاجدار ما در راه دين خدا شهيد شده است و در سلاطين اسلامى مقامى عالى گرفته است . نبايد هيچ‌وقت از دعاى خير در حق ايشان غفلت كنيم و در موقع شهادت شاهنشاه شهيد ، تمام اهالى مملكت طورى عزادارى كردند و از جلوس ما آنقدر خوشحالى نمودند كه خاطر ما را از خودشان راضى كردند و حقيقة نوكرهاى ما هم از جان و دل با جان و مال حاضر خدمت شدند [ و ] صداقت و دولتخواهى خودشان را به ما ثابت كردند . بر ما واجب است كه به مراحم همايونى خود پاداش خدمات همگى را كاملا ادا فرماييم و هم به شكرانهء عنايات الهى ماليات نان و گوشت را كه محتاج اليه عموم ناس است ، در تمام مملكت ايران بخشيديم و معاف ابدى فرموديم و مقرر فرموديم چاپ كرده به تمام ولايات بفرستند و منتشر نمايند . جناب صدراعظم هم كه يكى از بزرگترين نوكران تربيت‌شدهء عصر شاهنشاه شهيد و چاكران مجرب و مهذب است و در اين موقع هم خدماتى نمايان كه شايان خيلى تحسين است به دولت ما نموده و خاطر همايون ما را كاملا از غيرت و صدق ارادت خود مسرور داشته است و بقاى او را به اين منصب جليل امضا فرموديم و بايد خاطر همايون ما را در كليه امور خرسند و فرمايشات مقررهء ما را در امورات كشورى و لشكرى به موقع اجرا بگذارد كه زياده بر سابق مراحم شاهانه را جلب نمايد ، با كمال اقتدار و استظهار به مراحم شاهانه به انجام خدمات دولت مشغول خواهد بود . صورت خطابهء سفير عثمانى در خاكپاى مبارك در روز بعد از ورود ، تمام وزرا و سفراى مختار دول « 1 » خارجه به حضور مبارك همايونى تشرف جسته ، تهنيت جلوس را از طرف سلاطين و خودشان خطابه عرض كردند . از جمله منيف پاشا سفير كبير دولت عثمانى بود كه خطابهء ذيل را عرض و انشا كرد : بندهء بىمقدار چنانچه در پيشگاه اعلىحضرت همايون پوشيده نسبت با مأموريتى فوق العاده فرستاده شده بود ، اما بر مقتضاى تقدير حىّ قدير آن مأموريت به صورت ديگر تحويل يافت . اين واقعهء ناگه ظهور « 2 » هرچند در اسلامبول به همه اولياى دولت در اثناى راه

--> ( 1 ) . متن : دولت ( 2 ) . ظاهرا « ناگه ظهور » به معناى غير مترقبه ، نابيوسان ، غير منتظر است .