كتابخانهء مباركه به دست لسان الدوله كتابدار است كه در تبريز اين شغل را داشت . مردى دانشمند [ است ] و در زبان فرانسه بهرهء كامل دارد . رياست خلوت همايونى در آذربايجان ، در ولايت‌عهد ، رياست خلوت با شاهزاده روح الله ميرزا نصرت السلطنه پيشخدمت‌باشى بود . بعد از ورود به طهران نيز رياستش با نصرت السلطنه شد . نظم خلوت با ميرزا عبد الحسين خان ناظم خلوت حاليه ملقب به مستعان السلطنه است . يك ، دو سال در اوايل سلطنت ، اختيار تامهء خلوت همايونى موكول به خان بصير السلطنه پيشخدمت بود . دوباره چون از خان خان خيانت ديدند به خود ناظم خلوت حاليه داده شد . پنجاه سال است كه ناظم خلوت ، با كمال صداقت و خداترسى و شاه‌پرستى به اعلىحضرت همايونى خدمت مىكند و جز راستى افعال و درستى اقوال از او چيز ديگرى ديده نشده . امروزه در حقيقت رئيس خلوتسراى همايونى است و جز ولينعمت خود ديگران را نمىشناسد . عدالت ذات همايونى در عهد سلاطين سابق ايران ، بستگان مخصوص و خانوادهء ايشان نسبت به رعايا و زيردستان خود ظلم و ستم مىكردند و احدى را قدرت نبود كه دادخواهى خود را به پادشاه نمايد . ناچار ظلم را بر خود هموار مىداشتند . پس از آن‌كه اعلىحضرت همايونى جالس تخت جهانبانى شد يكباره آن رسوم زشت را كه سالها در مملكت ايران رواج بود منسوخ داشت . هرگاه يك تن از پسران يا باريافتگانش جزئى تعدى مىكرد و به زيردستش بىحساب مىگفت فورا او را به معرض قصاص مىرسانيد و از شئوناتش مىكاست . چنان‌كه وقتى نوكرهاى شاهنشاه‌زادهء اعظم نواب و الا شعاع السلطنه ، با طلاب مدرسهء سپهسالار نزاع كردند ، فورا حكم كرد شاهزاده اجلال الدوله پيشكارى شعاع السلطنه را با چوب و فلك فرستاد تا در حوالى مدرسه تنبيهش نمايند و نيز وقتى معتمد خاقان پيشخدمت مخصوص با يكى از اجزاى ادارهء پليس جنگ كرد ، اعلىحضرت حكم كرد معتمد خاقان را به نزد مرحوم مختار السلطنه وزير پليس و نظميه