عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
4
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
جلوس اعلىحضرت مظفر الدين شاه در تبريز به تخت سلطنت ايران در روز شنبه هيجدهم ذى القعدة الحرام سنه 1313 ، پس از آنكه تلگراف شهادت پدر تاجدارش به دو رسيد ، به تخت سلطنت جلوس كرد و بزرگان تبريز به حضورش تشرف جستند . و همان روز تلگراف به توسط صدراعظم به طهران زد و در مسجد شاه طهران مردم اجتماع كرده ، مرحوم حاجى ميرزا زين العابدين امام جمعهء طهران ، صورت تلگراف را كه مخبر از شهادت شاه مرحوم و جلوس اعلى حضرت مظفر الدين شاه بود قرائت كرد و نيز پس از آن ، استقلال صدارت امين السلطان را تلگراف فرمود و كلمهء « اشرف » را ضميمه عنوان او فرمود و در هر دستخط به « جناب اشرف صدراعظم » مخاطبش كرد . ماده تاريخ در سال شهادت شاه شهيد و جلوس اعلىحضرت همايون است : گفتا كه ز « ايوان شهنشاهى » رفت * « شه ناصر دين » « مظفر الدين » آمد « 1 » جلوس اعلىحضرت شهريارى به تخت سلطنت در دار الخلافه طهران بعد از فوت شاه شهيد ، اعلىحضرت همايونى با ابهتى شايان و دبدبهء نمايان به طرف دار الخلافهء طهران حركت فرمود و در روز يكشنبه بيست و پنجم ماه ذى الحجة الحرام ، ناگهان به طهران ورود كرد و يكسره به سراى سلطنتى تشريف برد و در اطاق بادگير ، در حضور وزرا و شاهزادگان در حالتى كه لباس سلطنتى در بر و جيقه بر سر داشت به تخت شهريارى نشست . وزرا سلطنت پادشاه را تهنيت گفتند . اعلىحضرت شهريارى بعد از التفات به آنها گفت امروزه به تخت سلطنت اجداد خود جلوس نمودم . حاجى ميرزا زين العابدين امام جمعه خطبهاى خواند و در همان روز ، معافى ماليات قصابخانه را كه پدر بزرگوارش فرموده بود امضا كرد و روز بيست و ششم ، به سلام عام نشست و تمام طبقات در تخت مرمر ، تشرف به حضورش جستند در حالتىكه تاج كيانى بر سر و
--> ( 1 ) . يعنى از « ايوان شهنشاهى - 729 » مقدار عددى « شه ناصر دين » را كم كنند و « مظفر دين » را بيفزايند .