عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
106
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
كارخانه ريسمانبافى در طهران مرتضى قلى خان صنيع الدوله وزير خزانه ابن مخبر الدوله وزير داخله كه به اغلبى از علوم و صنايع قدرتى دارد و تمام خيالش اين است كه كارخانجات صنعتى در ايران دائر نمايد ، چندى است در بيرون شهر طهران نزديك عشرتآباد كارخانهء ريسمانبافى به شراكت حاجى محمد تقى تاجر شاهرودى دائر كرده است و ماشينها از فرنگ آورده ، در ماه ربيع الثانى 1315 ، ريسمانش بيرون آمد و كمتر از ريسمان فرنگ نيست . در سالى سيصد خروار اين كارخانه ريسمان مىدهد ، بعد از مخارج روزى سى تومان مدخل اين كارخانه است . طبع كتاب پندنامه اين اوقات كتاب پندنامه كه مصنفش حسنعلى خان امير نظام گروسى است در تبريز و طهران به طبع مىرسد . طبع كتاب صديقه صغرى در اين اوقات ، كتاب تاريخ حالات سراسر سعادات حضرت صديقهء صغرى زينب كبرى - سلام الله عليها - از تأليفات ميرزا عباسقلى خان سپهر وزير تأليفات كه از مورخين اين عصر است به طبع رسيد و اين اول كتابى است كه در شرح حالات آن حضرت مخصوصا نوشته شده . مختصر كتاب سلاطين عجم در اين اوقات ، ميرزا هدايت الله لسان الملك ملك المورخين صاحب مصنفات فائقه ، مختصر كتابى به فرمان اعلىحضرت همايونى در شرح حالات پادشاهان و اتابكان عجم نگاشت . [ به حضورش برد بنده نيز حاضر بودم ] گرفتارى امين دار الضرب در سال اول سلطنت اعلىحضرت همايونى كه وزارت داخله و پيشكارى مملكت به عهدهء جناب مخبر الدوله بود ، خيانتهاى حاجى محمد حسن امين دار الضرب اصفهانى