عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

79

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

سواد دستخط همايونى امين الدوله ، اعتماد خاطر ما به سوابق معلومات شما و اطمينانى كه به غيرت و دولتخواهى شما هميشه داشته‌ايم سبب احضار شما به دربار دولت شد و اين است كه بلا تأخير تكليف شما را در اين دستخط تصريح مىفرماييم . امروز مقام شما در پيشگاه همايون ما همان است كه در زمان شاهنشاه شهيد سعيد - انار الله برهانه - نائل بوديد . رياست مجلس وزرا به عهدهء شما است و به اقتضاى اين تكليف بايد همه روزه در دائرهء مخصوص خود حاضر خدمت بوده ، با حضور وزراى مسئول دولت به رفع نواقص و تنظيم قواعد وزارتخانه‌ها مشغول شده ، اولا شرايط استقلال و مسئوليت وزرا را به آن‌طور كه براى هيچ‌يك عذر و بهانه نماند ترتيب داده حقوق و وظايف هر دائره را محفوظ دارند . ثانيا در امور اصلى و اساسى دولت كه هنوز فرصت اصلاحات لازمه نشده است ، به اتفاق وزراى مسئول اقدامات سريعه بشود . همچنين در امور حكام ممالك محروسه و مطالب و مهماتى كه راجع به ايالات است معجلا ترتيبات داده ، نگذاريد تأخير و ابهام مطالب و اظهارات حكام و كارگزاران ولايات مورث اختلال اعمال مملكت شود و نيز آنچه را كه موقوف به عرض حضور ماست ، مخصوصا به توسط وكيل الملك وزير خلوت در تحت ترتيب درست مقرر داشته به عرض برسانيد كه تداخل اشغال غير لازم به امور فوتى و ناگزير سكته ندهد . صحت احكام و اسناد بروات دولتى را وجههء ذمت خود شمرده ، مراقبت اين امر مهم را از نظر دقت خود دور نگذاريد . حفظ انتظام و حصول نتيجهء منتظره را از مجلس دربار و سرعت جريان مقررات همايونى را كه به آن مجلس حواله مىشود لازم دانسته ، موجبات آن را مرعى داريد . در به موقع رسيدن اقساط ديوانى به خزانه و ترتيب خزانه كه يكى از مسائل مهمهء دولت است فروگذار نكنيد و در انتظام و توفير عمل گمركات و تكثير منافع دولت مطلقا جهد بليغ نماييد . شهر شوال المكرم 1314 . كارخانهء بلورسازى چندى است در داخل شهر دار الخلافه ، نزديك دروازهء گمرك ، ايجاد كارخانهء بلور و شيشه‌سازى شده . در ماه شوال المكرم 1314 ، صفحات شيشهء بلور به هر اندازه كه لازم است از كارخانه بيرون مىآيد . بعد از چندى كارخانه خوابيد . واقعهء همدان در روز شانزدهم شوال المكرم 14 ، دو دكان باروطكوبى كه در وسط شهر بوده آتش گرفت و دو دكان علافى جنب آن نيز محترق شد . قريب بيست نفر كوچك و بزرگ در آن دكاكين آتش گرفتند .