محمد على خان رشوند
مقدمه 41
مجمل رشوند ( فارسى )
فوت والده هفتم جمادى الاخرى 1258 ه . ق . و كمتر از 60 سال نداشت ( مجمل ، ج 1 ، ص 164 ) . از مفاد صفحهء 63 ( ج 2 مجمل ) معلوم مىشود كه همسر - يا يكى از همسران محمد زمان خان - در سال 1271 ه . ق . در قيد حيات بوده است . آنجا كه در باب فوت برادرش - يعنى نور اللّه خان - مىگويد : « در شب شنبه غرّه جميدى الاولى سنهء 1271 ه . ق . [ نور اللّه خان ] مرغ روحش از سجن اين قفس به آشيانهء طوبى پرواز كرد . . . علم آه مادر پير و اخوان جوان به آسمان . . . مىرسيد » . نيز در مجلّد نخست مجمل ( ص 9 ) ، در باب زوجهء محمد زمان خان آمده است : « . . . مجدد خبر ورود ابوى به شهر [ قزوين ] شهرت يافته ، عيال را به شهر احضار نمودند . مدّت چهل روز در خانهء بابا كاظم منزل ، و در محلهء پنبهريسه قرار گرفتند . قرارى نشد . از آنجا كوچيده ، معاندان به دنداننما ، انگشتنما كرده ، در محلهء شيخآباد ، كه دختر عابدين بيگ جلودار ، زوجهء مرحوم ابوى بود ، منزل كرده . . . » . تا آنجا كه از كتاب محمّد على خان برمىآيد ، محمد زمان خان ، داراى 11 فرزند دختر و پسر است : فرزندان محمد زمان خان 1 . شهباز . او ، كه اخوى بطنى محمد على خان است ، در سال 1251 ه . ق . مبتلا به وباء شده و درگذشته است و در كنار قبر پدرش در باغ طوطى شاه عبد العظيم ( ع ) در رى مدفون است ( مجمل ، ج 1 ، ص 60 و 71 ؛ ج 2 ، ص 91 و 131 و 149 ) . 2 . فتح اللّه خان . كه در زمان مؤلف در شهرستان رودبار ساكن بوده و برادر كوچك