محمد على خان رشوند
مقدمه 21
مجمل رشوند ( فارسى )
امّا ايل رشوند و زمان اسكان آنان در رودبار الموت و عمارلو و قزوين ، ظاهرا به دورهء صفويه باز مىگردد . رابينو ( ص 260 ) ؛ خچكو ( ص 63 ) ؛ و ستوده ( ج 1 ، ص 494 ) ، طايفهء رشوند را شاخهاى از ايل ببهء سليمانيهء مىدانند كه در زمان پادشاهى شاه عبّاس اوّل صفوى به پيرامون قزوين و عمارلو و رودبار الموت كوچ دادهاند . امّا در عصر نادر شاه كه طايفهء عمارلو را به ناحيهء عمارلوى كنونى ( - خرگام سابق ) ، انتقال دادهاند ، كمكم ايل رشوند از منطقهء عمارلو به رودبار الموت عقب نشسته و در آنجا اسكان يافتهاند . در كتاب ايلات و طوايف كرمانشاهان ( ج 2 / 2 ، ص 680 ) ، آمده است كه طايفهء احمدوند [ - ههمهوند - نسل دوّم ايل ببهء سليمانيه ] ، كه رشوند يكى از پنج تيرهء آن است ، در حوالى سال 1700 م . از منطقهء كردستان ايران به سرزمين بازيان كه از توابع شهر سليمانيه است ، رفتهاند و سكونت اختيار كردهاند . بد نيست در اين باب اقوالى را نقل كنيم : « . . . كردهاى ريشوند به نوبهء خود يك شعبه از قبيلهء بزرگ كردهاى بابه [ - ببه ] اند كه بين ارض روم و شهريزوم مسكن دارند و به امر شاه عبّاس اوّل تقريبا در حدود هشتصد خانوار ( اجاق ) از كردهاى ريشوند كوچانيده شده و همينها هستند كه تا امروز در دو طرف ساحل شاهرود [ رودبار ] و در تمام وسعت سمت راست سفيدرود از منجيل تا ديلمان ، سكونت گزيدهاند » ( خچكو ، ص 63 ) . رابينو ( ص 260 ) مىنويسد : « كردها متعلق به قبيلهء ريشوند ، شاخهاى از ايل بزرگ ببه BEBE سليمانيهء عثمانى مىباشند كه به وسيلهء شاه عباس اوّل صفوى به اين منطقه كوچانيده شدهاند . . . » . امّا بر خلاف نظر رابينو و خچكو ، هنرى فيلد و گلريز ( ج 1 ، چ 2 ، ص 989 ) ،