محمد على خان رشوند

مقدمه 9

مجمل رشوند ( فارسى )

بعضى واژه‌ها ، اصطلاحها ، كنايه‌ها و ضرب المثلها محمد على خان كه مرد حكومت و آشنا به امور ديوانى است ، به همين علّت در كتاب وى واژگان و اصطلاحهاى معمول ديوانى بسيار ديده مىشود كه قطعا باارزش است . كوشيده شد معانى تعدادى از اين اصطلاحها و واژه‌ها در پايان كتاب ، براى خوانندهء گرامى روشن گردد . كنايه‌ها و ضرب المثلهاى موجود در كتاب نيز به جاى خود درخور توجّه است . نمونه‌اى چند از اين واژه‌ها و تعبيرات : آب‌باز ( ص 41 ) ، آب ريسمان‌بندى ( ص 173 ) ، آجيده ( ص 142 ) ، آهنگ سرتوب كردن ( ص 89 ) ، اخذ و جرّ ملائى ( ص 150 ) ، اخراجات اجماع ( ص 148 ) ، از تقسيم ارزن منّت بر سر خشخاش نهادن ( ص 190 ) ، اشرفى را در كيل ميكائيل سنجيدن ( ص 64 ) ، اوبه ( ص 119 ) ، اوّل سر درختى ( ص 108 ) ، بالتمام ( ص 90 ) ، بارخانه ( ص 101 ) ، بال‌يوز ( ص 145 ) ، به دل نان ساج دورو بودن ( ص 112 ) ، بززايج ( ص 161 ) ، بغل‌سوارى ( ص 118 ) ، بنيچه ( ص 12 ) ، پاپى ( ص 84 ) ، پاك‌نامچه ( ص 118 ) ، پالوده ( ص 151 ) ، پرپىچى ( ص 103 ) ، پنجه‌كش آفتاب ( ص 91 ) ، پيش‌بندى ( ص 112 ) ، تقاوى ( ص 13 ) ، تكلتو ( ص 147 ) ، چون پروانه از آتش پروا نداشتن ( ص 190 ) ، خوشهء پروين ( ص 190 ) ، راك ( ص 125 ) ، زردگوش ( ص 72 ) ، سرحلقه ( ص 189 ) ، شيلان ( ص 125 ) ، قلتاق ( ص 147 ) ، قمچى ( 192 ) ، دعاباقى ( 147 ) ، شاخ‌دهنه ( ص 147 ) ، شصت‌پاره ( ص 148 ) ، كبر ( ص 176 ) ، مانند استخوان سفرهء شطرنج مات شدن ( ص 150 ) ، مانند پياز لباس بر روى لباس پوشيدن ( ص 190 ) ، مانند چراغ نيم‌مرده كه از خانه روشنى گنده دماغى كند ( ص 92 ) ، مانند رتيل پس از نيش از پيش رفتن ( ص 112 ) ، مانند شانه ده زبان داشتن ( ص 112 ) ، مانند لپهء نخود از ترس دل دو نيم شدن ( ص 202 ) .