ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
461
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )
كه مشهد ايشانست و نام جماعت شهيدان نوشته است . و در جمله سعد وقاص و حذيفة اليمان را گويند ، و حقيقتى نيست ، اما شهداء بسيار [ ند ] آنجا از صحابه ، و بهرى ازيشان با جراحت در حدود خوايق [ 1 ] و ملاير هر جا افتادهاند ، و بعضى را درين جايها مشهد ظاهر است ، و هر كسى را نام ايشان از نوعى ديگر گويند و خداى تعالى عليم تر است بحقيقت حال ايشان . الساريه [ را ] مشهد آنجايگاه است با سپيدهان [ 2 ] و ظاهر بر تل ، آنجا كه گورهاء جمع شهيدان است ، و آن شكاف كه آواز امير المؤمنين عمر رضى اللّه عنه از آنجا برآمد كه از مدينه گفت يا ساريه الجبل الجبل [ 3 ] ( 301 - ب ) و آن را زيارت كنند . ابو حنيفه و جنيد و شبلى و امام احمد بن حنبل جمله ببغداد مشهدهاء ايشان ظاهرست محمد بن ادريس الشافعى [ را ] بمصر واقعه افتاد و آنجا مدفون است ، سفيان ببصره و آنجا مدفونست ، نود و هفت سال عمرش بود ، حماد بن ابى حنيفه بكوفه مدفونست ، بشر الحافى ببغداد مدفونست ، كعب الاحبار [ 4 ] بشام ، عامر ابن شراحيل الشعبى بكوفه مدفونست ، وهب بن منبه بصنعا [ ء ] يمن مدفونست ، ذكر دوم اندر نواويس [ 5 ] ملوك عجم و بعضى ملوكان [ 6 ] و معروفان : چنانك معلوم گشت [ و ] ذكر آن كرده شد و جايگاهى كه كسى رسيده است : كيومرث او را در كتب فارسيان آدم شمرند و گفتهاند كه او را بكوه هندوان مرگ رسيد ، هوشنگ : چيزى زيادت معلوم نيست جز آنك به زمين پارس بمرد و آنجا ستودان ساختند . طهمورث : حمزه در كتاب اصفهان چنين آرد كه اين كوه را كه اكنون آتشگاه خوانند از جمله بيوت عبادات بوده است در عهد طهمورث و آن را مينودز خواندهاند و بتان نهاده بودندى ( 302 - آ ) بسيار ، چنانك از جملهء شهرهاء مشرق آنجا آمدندى
--> [ ( 1 ) ] كذا ؟ . . ظ : جاپلق ؟ [ ( 2 ) ] اسبيدهان از نواحى نهاوند است [ ( 3 ) ] اين وقعه بروايت طبرى در نواحى فسا و دارابجرد رويداده است ك ( ج 3 ص : 16 ) [ ( 4 ) ] اصل : الاخبار [ ( 5 ) ] نواويس ، جمع ناوس و آن دخمه يا گنبديست كه بر گور كسى بسازند و بپارسى ستودان گويند [ ( 6 ) ] ملوكان - جمع ملوك ، در پارسى قديم رسم بوده است كه جمعهاى عربى را براى تكميل فهم قارئين جمعى فارسى هم ميفزودهاند .