ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

388

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )

آدينه به ماه رجب نوح بن منصور [ 1 ] بمرد ، و مدت پادشاهى او سى و هفت سال بوده است ، و همين سال سبكتكين بنيشابور بمرد ، و ازين پس اضطرابها افتاد ، و ابو الحرث منصور بن نوح نبيرهء او را ميل در كشيدند در سال سيصد و هشتاد و نه و برادر او ابو الفوارس عبد الملك بن نوح بنشست ، و فايق خادم بمرد ، و كار محمود سبكتكين اندر خراسان بزرگ شد ، و لشكر سيمجور و فايق هزيمت كرد و بپراكند ، و اندر بخارا كار ارسلان اليك [ 2 ] قوى گشت ، و عبد الملك سامانى را بگرفت و بندش كرد ، پس خراسان محمود را صافى كرد [ 3 ] و نصر بن سبكتكين برادرش را بنشابور فرستاد و كارها استقامت گرفت و بعد ازين دولت سامانيان سپرى گشت و دولت سبكتكينيان بود ذكر تواريخ آل بويه و بعضى اخبارشان اخبار ايشان قدرى بر اجمال شرح توان دادن ، مختصر و موجز نوشتيم بر قاعدهء ديگر اخبار ، تا كيفيت آن معلوم گردد ، و در كتاب التاجى كه صابى كرده است اخبار ديالم ( 252 - ب ) بشرح گفته است . آغاز دولت آل بويه و اخبار ايشان آگاه باش كه چون اسبار بن [ 4 ] سيرويه [ 5 ] الديلم ، بر شهر رى و نواحى آن مستولى شد ، مرداويج بن زيار [ 6 ] الجيلى با وى بود از فرزندان پادشاه گيلان ، و نسب ايشان بآغش و وهادان كشد [ 7 ] كه بعهد شاه كيخسرو ملك گيلان بودست ، و بعد از اتفاق و حوادث بسيار لشكر اسبار شيرو [ 8 ] با مرداويج يكى شد [ و ] وزيرش

--> [ ( 1 ) ] اصل : منصور بن نوح [ ( 2 ) ] ظ : ايلك ، تاريخ بخارا بنقل از مجمل التواريخ : ارسلان بيك ( ص 99 ) گرديزى : ابو الحسن ايلك بن نصر برادر خان ( ص 60 ) كامل : شهاب الدوله هرون ابن سليمان ايلك المعروف ببغرا خان التركى ( 9 ص 33 ) و ارسلان نام برادر ايلك خان است كه بعد از طغان خان در سنهء 480 بپادشاهى تركمان نشست ( ك : 9 ص 103 ) [ ( 3 ) ] ظ : صافى شد [ ( 4 ) ] اسپار اسفار [ ( 5 ) ] شيرويه [ ( 6 ) ] اصل : ريار [ ( 7 ) ] فردوسى : اشكش ، طبرى : آغص بهداذان ، بهاذان . . . [ ( 8 ) ] شيرو ، شيرويه ، شيرى ، شروين ، همه يكى است . اسبار شيرو ، يعنى اسپار پسر شيرو .