ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
385
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )
ربيب الدّوله ابى منصور الحسين بن وزير ابى شجاع الرودراورى [ 1 ] تا باصفهان رفت به چند مهم از دار الخلافه و آخر عهد سلطان و مستظهر وزارت او را بود . [ 2 ] و توقيع او القاهر باللّه [ 3 ] بود . خلافت مسترشد [ هفده سال و شش ماه و بيست روز بود ] [ 4 ] ايام خلافت او در عهد سلطان محمد بن ملكشاه بود چون آشفتگى برخاست بعد از وفات سلطان و دبيس بن صدقه در حدود عراق تغلب كرد و سلطان را فراغت نبود ، و مسترشد از سراى خلافت بيرون آمد ، اگر چه از دير سالها اين عادت فرو گذاشته بودند ، اندر ماه ذى الحجه سال پانصد ، و عيد اضحى نماز كرد و خطبه كرد ، و جهانى را چشم و دل خيره شد از فرّ نبوت و شكوه و هيبت او ، و از خاص و عوام جز ذكر صلوات و گريه و دعا نبود و همهء امرا از ترك و عرب و غيرهم و نايبان ( 150 - ب ) سلطان پيش وى آمدند و كمر بندگى در بستند ، تا بفرّ دولت او دشمنان را سپرى كردند ، و دبيس در جهان آواره شد و خانهء وى خراب گشت ، و هيچ استقامت نيافت ، و هر چند كه سلطانان در حق او شفاعت كردند قبول نيفتاد [ 5 ] . . . حليت و نسب : مسترشد مردى نيكوروى بود و سرخ موى و سپيد لون تابنده روى و بشكوه و نيكو سيرت بود برسان پدر [ و ] جد ، وزير و كتاب : جلال الدين بود ابن صدقه [ 6 ] و ضياء الملك احمد پسر نظامى [ 7 ] مدتى اندك و شرف الدين نقيب
--> [ ( 1 ) ] ك : وزر له عميد الدوله . . . و سديد الملك ابو المعالى المفضل بن عبد الرزاق الاصفهانى و زعيم الرؤساء ابو القاسم بن جهير و مجد الدين ابو المعالى هبة اللّه بن المطلب و نظام الدين ابو منصور الحسين بن محمد و ناب عن الوزارة امين الدولة ابو سعد بن الموصلا يا ( ك : 10 ص 188 ) [ ( 2 ) ] ابو منصور ربيب الدوله را در 511 از بغداد باصفهان خواستند و وزارت سلطان محمد بن ملكشاه را به او دادند ( عماد كاتب ص 106 ) [ ( 3 ) ] كذا ؟ يعنى توقيع المستظهر باللّه ! [ ( 4 ) ] نقل از كامل [ ( 5 ) ] قتل مسترشد بر در مراغه بدست ملاحده رويداد سنه 529 ( ك : 11 ص 10 ) [ ( 6 ) ] بتصريح كامل قبل از او ابا شجاع محمد بن ربيب الدوله ابو منصور وزير مسترشد بود و در 513 او عزل شد و ابو على بن صدقه ملقب بجلال الدين وزارت يافت ( 10 ص 198 ) [ ( 7 ) ] ك : نظام الدين احمد بن نظام الملك