بحرب اندر ، و به هيچ فتح كردن [ 1 ] و كارهاى عظيم از وى خرّم شدن و نشاط پيد [ ا ] نيامدى و نه به هيچ حوادث و غلبهء دشمنان اثر غم و خشم از وى ظاهر شدى ، و تازيانهء وى شمشير بود ، و بر كس بعقوبت اندر رحمت نكرد از دور و نزديك ، و هر چه بخراسان اندر مهتران بودند از يمن و ربيعه و قضاعه [ 2 ] و ملوك و دهقان و مرزبان همه را بكشت بدعوت بنى العباس اندر . و چون بكشتندش سى و هفت ساله بود ، و هيچ چيز از املاك و عقار و بنده و غيره از وى باز نماند ، مگر پنج كنيزك خدمت كننده [ 3 ] ( 213 - ب ) و او را برادرى بود نام او يسار بن عثمان ، و حمزه پسر او بود ، و عماره پسر حمزه بود آنك ذكر او در ايّام خلفا و بزرگ‌منشى و همت بلند او و سخا و تنعم عجب [ 4 ] معروفست ، و بجايگاه گفته شود احوال و سيرت او و اندر تفاخر ببو مسلم على بن حمزة بن عمار [ ة ] بن حمزة بن يسار گفتست در كتاب اصفهان : شعر نقلنا الى آل النبى خلافة * و ملكا وجدناه مضبما ( ؟ ) مضيعا و لو لا سيوف اللّه فينا لا صبحت * ملوك بنى مروان فى الدين رتعا منعنا حمانا بالقواضب و القنا * جلادا و ما زلنا اعزّ و امنعا ابو مسلم عمى و ان كان سيدا * هماما قريعا مصر حيا سميدعا السنا الاولى صالوا على العى بالهدى * و دانوا [ 5 ] بنى العباس مرئا و مسمعا و نحن سئمنا [ 6 ] المارقين بباسنا * الى ان راينا عودهم قد تخرعا و بو مسلم را فرزند جز دو دختر نبود يكى را نام فطميه [ 7 ] و ديگرى اسماء

--> [ ( ) ] طبرى و مسعودى همه از او نقل كرده‌اند و صاحب تاريخ بوده است كه فعلا در دست نيست ، و از اين روايت معلوم مىشود كه نخستين شاعر فارسى كه خود هم ايرانى باشد ابو مسلم است ، و از بذله‌هاى لطيف او طبرى يكى را نقل كرده كه بىلطف نيست گويد : ابو جعفر منصور بعد از شكست عبد اللّه بن على يقطين نامى را مأمور ضبط اموال لشكر عبد اللّه ساخت و ابو مسلم را خوش نيامد و همواره بطعنه اين ( يقطين ) را ( يك دين ) ميناميد ! ( 3 - 1 ص 103 چاپ ليدن ) [ ( 1 ) ] اصل : كردى [ ( 2 ) ] اصل : قضاه [ ( 3 ) ] مورخين نوشته‌اند كه مال و مكنت ابو مسلم را استادسيس بر گرفت و از وى بچنگ سپهبد قارن افتاد [ ( 4 ) ] ظ : و عجب او . ر ك : شرح حال وي در اغانى و غيره [ ( 5 ) ] اصل : زانو [ ( 6 ) ] اصل لا يقرأ بقياس اصلاح شد . [ ( 7 ) ] ظ : فطمه كه املائي است از فاطمه چه فاطمه دختر ابو مسلم در اخبار ذكر دارد