ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

322

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )

عمر بن هبيره ، و بعد ازين اين همه ولايت كس را جمع نبود ، و جل [ 1 ] بنى اميه منقطع گشت ، و عدد ايشان با عبد اللّه [ بن ] الزبير پانزده بودند ، و ما بعد ازين ذكر خلفاء بنى العباس گوئيم انشا اللّه تعالى ، الخلفا من بنى العباس بن عبد المطلب مدت خلافت سفاح چهار سال و شش ماه بود اندر آنچ در تاريخ جرير آورده است و گفته‌اند كه چهار سال و هفت ماه و دو روز بود [ 2 ] نخستين كار عم خويش عبد اللّه بزاب فرستاد بحرب مروان تا او را سپرى كرد [ و ] بعد از آن بفرمود تا جمله بنى عباس [ 3 ] بنى اميه را جمع كردند از مشايخ و كودك و جوان به جائى كه آن را نهر طوس [ 4 ] خوانند بشام اندر ، و نهراب فرطس [ 4 ] هم خوانند ، و عم سفاح [ گروهى ديگر ] [ 5 ] را هم بكشت بفرمان او بزارتر كشتنى چنان كه دست و پهلو و ساقهاء ايشان بفرمود تا بعمود بشكستند ، و بر سر يك ديگر فكندند ، و پس بر بالاى ايشان نطع فرمود ( 209 - ب ) برافكندن و بر آنجا برنشست با حاضران ، و خوان بياوردند ، و آنجا بر نان همى خوردند ، و ايشان در زير جان همى كندند با ناله و خروش تا بمردند ، و مقدار هشتاد تن [ 6 ] بودند كما بيش ، و يكى را بياوردند از بزرگان بنى اميه در آن وقت كه نان همى خوردند ، عبد اللّه بن على ، خراسانئى را [ 7 ] بفرمود تا همچنانكه بر پاى ايستاده بود شكمش بشكافت و دست در اندرون كرد و همه آلات شكمش بيرون كشيد و آنجا بيفكند و مرد همچنان ايستاده ، و هم در اين كتاب [ 8 ] چنان يافتم ، كه سليمان و معاويه [ 9 ] پسران هشام بن عبد الملك پيش سفاح اندر بودند ، و ايشان را امان داده بود ، پس سديف شاعر اندر آمد ، و اين قصيده بر خواند مطلعش اينست :

--> [ ( 1 ) ] اصل : خيل ؟ [ ( 2 ) ] طا : چهار سال از روز قتل مروان و چهار سال و هشت ماه يا نه ماه از روز بيعت ( 3 - 1 ص 88 ) [ ( 3 ) ] بنى عباس زايد است [ ( 4 ) ] ك : نهرابى فطرس ( 5 ص 161 ) [ ( 5 ) ] اينجا چيزى از متن افتاده است - ك : و دخل شبل بن عبد اللّه مولي بنى هاشم على عبد اللّه بن على و عنده من بنى اميه نحو تسعين رجلا على الطعام فاقبل عليه شبل فقال : اصبح الملك ثابت الاساس . . الخ ( رك . ك : 5 ص 161 ) [ ( 6 ) ] ك : تسعين . [ ( 7 ) ] اصل : خراسانى [ ( 8 ) ] معلوم نيست كدام كتابست ؟ چه طبري روايت قبل را ندارد [ ( 9 ) ] ك : تنها سليمان را دارد