( 41 - آ ) پادشاهى شاپور اردشير سى سال و پانزده روز بود بعضى سى سال و بيست و هشت روز گويند ، او را با ضيزن [ 1 ] ملك عرب حرب افتاد ، و او از دشت [ 2 ] روميان بود . اندر حصار رفت از شاپور تا دخترش بر شاپور شيفته شد ، و حصار بدست شاپور اندر نهاد ، و ضيزن كشته شد ، و [ شاپور ] اين دختر را بزن كرد و باز بكشتش چنان كه گفته شود ، و اندر شاهنامهء فردوسى چنانست كه اين حادثه شاپور ذو الاكتاف را افتاد ، و نام ضيزن ، طاير گويد ، در سير الملوك چنانست كه شاپور اردشير بود و اللّه اعلم . اما همّتى بزرگ داشت اندر داد و انصاف و آبادانى عالم برسان پدر [ و ] شاذروان شوشتر او كرد كه عجايب عالمست ، و شهرها بسيار كرد چون شابور ،

--> [ ( ) ] ( در متن : استاد اردشير ) و رام اردشير و رامهرمز اردشير و هرمز اردشير و بود اردشير ( متن نود اردشير ) و و هشت اردشير و بتن اردشير ( ترجمهء تاريخ حمزه پاورقى روزنامهء علمى : تن اردشير ) و اما اردشير خره فهى مدينة فيروز آباد . . . اما به اردشير فاسم لمدينتين احداهما بالعراق و اخرى بكرمان فاما التى بالعراق . . . قيل بهر سير و اما التى بكرمان . . . قالوا بردشير : و اما بهمن اردشير . . . و اما انشأ ( كذا - ترجمه اشا ) اردشير . . . على شاطئى دجيل و يسمى ايضا كرخ ميسان . و اما رام اردشير فلا اعرف موقعها و اما رام اردشير ( كذا ) فالمسمى بلغة اهل الزمان ريشهر . و اما رام هرمز اردشير فهى احدى مدن خوزستان و كان اسمها كثير الحروف فحذفوا آخر كلمة منه . و اما هرمز اردشير فاسم لمدينتين كان اردشير لما اختطهما سمى كل واحد باسم متركب من اسمه و من اسم اللّه عز و جل فانزل إحداهما السوقيين . . . الى آخر مطابق متن . . . ثم خربوا بعد ايام حروب الحجاج مع القرا مدينتين آخرتين من مدن خوزستان احداهما كانت تسمى رستم كواد و عربوا الاسم فقالوا رسبقاباد ( ظ : رستقباذ ) و الاخرى جواستاد . و اما بود اردشير فمدينة من مدن الموصل . و اما و هشت اردشير فلا اعرف موقعها و اما بتن اردشير فمدينة من مدن البحرين . . . الخ كمتن . . . و قسم مياه وادى اصبهان على يد مهر بن وردان . و قسم ايضا مياه وادى خوزستان و حفر لمائه انهار منها المشرقان و هو بالفارسية اردشير كان » و عبارت حاشيهء ( 12 ) مربوط بشرح هرمزد اردشير است . و عبارت ( 14 ) بايد چنين باشد : و آب خوزستان نيز قسمت فرمود و جويهاء مشرقان او فرمود كردن و كه بپارسى اردشير كان خواندندى . و جمله بعد معلوم نشد چيست ؟ . [ ( 1 ) ] همه جا ضيرن و معروف : ضيزن . با زاء معجمه . [ ( 2 ) ] ظ : از دست ، يعنى از طرف روميان پادشاهى داشت .