مجمع التواريخ برادزادهء خويش را نيز در دست داشته و گاهى هم بانتقاد مطالب آن پرداخته است . ارنست بر « 1 » مستشرق آلمانى ناشر تاريخ زنديهء على رضا بن عبد الكريم شيرازى كه بسال 1888 ميلادى در ليدن هلند منتشر شده در مقدمه‌اى كه به زبان آلمانى بر آن نوشته بتشابه قسمتى از عبارات و مطالب مجمع التواريخ ميرزا محمد خليل و مجمل التواريخ ميرزا ابو الحسن گلستانه ( مخصوصا در سلطنت شاه سليمان ثانى و شاهرخ ) برخورده و ميگويد كه چون گلستانه كتاب خويش را پيش از تأليف ميرزا محمد خليل نگاشته « مسلما از كتاب او استفاده نكرده همچنين معلوم نيست كه خليل ميرزا هم از اين كتاب اقتباسى كرده و مطالبى برداشته باشد چه در اين صورت در ضمن منابع خويش از اين كتاب نامى ميبرده و جاى بسى شگفتى است كه با آنكه كتاب ميرزا خليل يازده سال بعد از كتاب گلستانه تأليف شده وى اين كتاب را نديده باشد ، شايد كمى نسخ آن كه قطعا در آن زمان هم چندان منتشر نبوده موجب آن شده كه كتاب گلستانه به نظر خليل نرسد . « پس از آنجا كه بيشتر مطالب اين دو كتاب با يكديگر موافق است چنين ميتوان حدس زد كه هر دو يك مأخذ مشترك داشته‌اند و چون در هر دو پادشاهى مير سيد محمد متولى كه در كتب ديگر يافت نميشود بتفصيل ذكر شده ميتوان چنين حدس زد كه اخبار خانوادگى وى كه بقول خليل ميرزا از مآخذ او بوده مورد استفادهء گلستانه نيز واقع شده و به حكم شباهتى كه در عبارت آن دو كتاب هست و در مواردى نيز جمله‌هاى آن دو با هم موافقند مسلما اين مأخذ مكتوب بوده و از افواه مردم گرفته نشده است و چنان كه بتحقيق پيوسته داود ميرزا پسر ارشد شاه سليمان كه پس از گرفتارى پدرش از مشهد بهندوستان گريخته در سالهاى 1195 و 1196 در مرشد آباد زندگى ميكرده پس ممكنست كه گلستانه مطالب تاريخ خود را از سلطنت مير سيد محمد تا عزل و كور شدن وى از همان نوشته‌هاى ميرزا داود گرفته باشد و بعد هم خليل ميرزا از همان

--> ( 1 ) Ernst Beer