عمان مملكتى است واقع در جنوبى بحر فارس كه آن را بحر عمان نيز گويند . حد شرقى آن كه كوه رأس الحد باشد متصل ببحر هند و حد جنوبى از طرف بحر ببنادر بلاد يافع كه عبارت از مطرقه و مصيره و مرباط و حضرموت و ثريم و قس و شحر و ظفار است و واقع بين بلاد عمان و يمن است و از طرف بر برارى يمن و حد غربى آن متصل ببلاد نجد و يمامه و بوادى بنى تميم و بنى حنيف تا بلحصا و قطيف است و حد شمالى بدرياى فارس و از بنادر مشهورهء آن بلاد در زمان قديم شهر قلهات بود و حكام آن بلاد هميشه از آل حمير بوده‌اند از فرقهء سبا چنان كه حق تعالى در قرآن مجيد فرموده كه : لَقَدْ كانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ الى آخر الآية ، و در زمان خلافت خلفاى عباسى بعضى از اعراب كه مذهب خوارج داشتند از توابع محمد بن زيد اباضى كه او از جملهء رؤساء خوارج بود ببلاد عمان آمده ساكن شدند و چون اين بلاد يك كنار مملكت افتاده و تردد در آن طرف بسيار كم اتفاق مىافتد خلفا و سلاطين از فكر آنها ذاهل و غافل شدند و بمرور ايام و دهور مردم آن بلاد همگى منتقل بذهب اباضيه گرديدند چنان كه بالفعل در برارى و بوادى آن بلاد غير فرقهء اباضيه كمتر يافت مىشود مگر در سواحل كه اكثرى از فرقهء شافعيه و قليلى اثنا عشريه و بلوچان ساكنند . ورود فرقهء فرنگان بدرياى هند و سواحل آن در ما بين سنهء ثمانمأيه و تسعمأيهء هجرى « 1 » فرنگان پرتگال كه مسمى به پرتگيش « 2 » اند مطلع بر راه درياى هند گرديده وارد بنادر هند و حبش و بلاد يمن و عمان و بنادر فارس و جزاير آن گرديدند و ببهانهء تجارت در هر يك از اين بلاد فرود آمده در اندك وقتى بانواع حيل سر رشتهء حل و عقد آن بلاد را بدست آورده بلطف و عنف در هر يك از آن بلاد قلاع متينهء رصينه بنا نهادند و مالك آن ملك گرديدند از آن جمله در بلاد عمان . چون

--> ( 1 ) - ابتداى استيلاى پرتغاليان بر سواحل عمان كه ابتداى تصرفات ديگر ايشان در جزاير و سواحل خليج فارس است با سال 912 هجرى مقارن بوده . ( 2 ) - Portugueese