ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى
150
مجمع التواريخ ( فارسى )
مستقل گرديده و در بلدهء مشهد مقدس پسر شاهرخ ميرزا از طرف تيمور شاه پسر احمد شاه ابدالى حاكم و ساير اطراف مشهد مقدس رضويه عليه السلام و التحيه و در بواقى بلاد خراسان بدستور يكى از اهالى همانجا از جانب تيمور شاه حاكم و فرمانرواست و تيمور شاه در بلدهء كابل تا حد ملتان و پنجاب و قدرى از بلاد توران را نيز در تصرف دارد . [ ذكر واقعهء كربلاى معلى كه از جور و بيداد قوم وهابى وقوع يافت من اللّه التوفيق و الاستعانة « 1 » واقعهء عجيب حيرت افزاى كربلاى معلى بدين نمط سانح شد كه در قرى و بوادى نجد قريب چهل سال قبل از واقعهء مذكوره شخصى بهم رسيده بود عبد الوهاب نام و در ميان اهل آن سرزمين مذهبى جديد اختراع نمود منوط بر اينكه محمد بن عبد اللّه در زمان حيات خود پيغمبر و رسول بود و نيز هر يك از ائمه در ايام خود امام و اولو الأمر بودند در آن زمان . مخترع كذا خود را بمنزلهء نبى و امام اولو الأمر ميدانست و مراقد مطهرات رسول و ائمه را عبث و بيفايده مقرر نمود و زوار را بسبب زيارت مشرك و واجب القتل ميدانست و خود را و من تبع خود را موحد و مسلمانى را موقوف بر مذهب خود تصور نموده . بعد از او پسر او عبد العزيز ( و بروايتى عبد العزيز پسر او نيست بلكه منصوب او بامر حكومت و جهاندارى است ) بر جاى او نشسته دولت او روز بروز روى در تزايد نهاده پسر او كه سعود نام داشت و وليعهد پدر بود بعضى قراى ديگر مثل لحسا و زباره و كرين و رأس الخيمه الى حدود مسقط و بعضى از بلاد يمن و غيره را تحت تصرف در
--> ( 1 ) - قسمت بين دو قلاب در حاشيهء كتاب بخطى ديگر مرقوم است و ما با اينكه تقريبا يقين داريم كه آن الحاقى است باز مزيدا للفائده آن را عينا چاپ كرديم اين قسمت حاوى اشعارى سخيف و مربوط بحوادث سال 1216 است در صورتى كه اصل كتاب در سال 1207 بانجام رسيده .