ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى
125
مجمع التواريخ ( فارسى )
تمامتر مع توپخانه و سپاه از راه فراه روانه شده الوس تاتار را نيز با جمعى از متجندهء آن ولايات بطريق ايلجارى جمع آورده در ظاهر هرات با تيمور خان پسر احمد خان ابدالى حرب صعبى اتفاق افتاد . تبيين اين مقال بدين منوال است كه بهبود خان و امير خان و امير معصوم خان با عساكر منصوره از درگاه پادشاهى رخصت شده بآستانهء مقدسهء سلطان روضهء ارتضاء حضرت امام رضا عليه التحية و الثناء مشرف شده آداب زيارت و وداع بجا آورده طلب استمداد از روح پرفتوح آن سرور دنيا و دين نموده با افواج و كوكبهء خود روانهء مقصد شدند . تيمور خان پسر احمد خان ابدالى چون از آمدن لشكر قزلباش وقوف بهم رسانيد متجندهء خود را جمع نموده بكثرت و ازدحام تمام از شهر هرات بيرون آمده چرخچيان هر دو لشكر به يكديگر رسيده صفوف حرب از دو طرف آراسته گشته ميمنه و ميسره و قلب و جناح انعقاد يافته دست باستعمال سيوف و سنان گشودند : ملخهاى پيكان ز پرندگى * شده آفت مزرع زندگى در اول حال بسبب دور بودن قشون و دير رسيدن كمك و قلت چرخچى قزلباش و كثرت چرخچيان سپاه افغان و رسيدن كمك آنها شكست بر فوج چرخچى قزلباش افتاده فوج چرخچى منهزم شده بفوج قول ملحق شدند . چون امير خان اين حال مشاهده نمود بسردادن توپهاى اژدر دم حكم نموده اكثرى از افواج افغان كه تعاقب نموده مى آمدند از ضرب گلولهء توپ ناچيز شده به خاك هلاك افتادند و آنچه از آسيب گلولهء توب خلاص يافتند بضرب تفنگ تفنگچيان آتش دست سفر آخرت اختيار نمودند . از اين دو صدمهء عظيم در ناصيهء فوج افغان علامت ضعف ظاهر گشته مقارن اين حال فوج ميمنه كه سردار آن بهبود خان تاتار بود جلو ريز بر فوج افغان تاختن آورده افاغنه را تاب ثبات و قرار نمانده رو بفرار آورند و نيز لشكر قول چون اين حال مشاهده نمودند بيك بار تعاقب افاغنه نموده بعضى مقتول و برخى دستگير و بحوالى قلعه رسيده شروع در تسخير آن قلعه نمودند ،