ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى
99
مجمع التواريخ ( فارسى )
دار المؤمنين و حفاظت شهر و تحقيق و تجويز محاسبات عمال عراق روانه نمود و بعد از دو ماه از ورود او به شهر قم ابراهيم شاه نيز وارد شد و عادل شاه مكحول را با متعلقان حرم خود و جواهر خانه و خزانه و اسباب بيوتات پادشاهى و بنهء امرا و لشكريان از افغان و قزلباش و اوزبك و توپخانه كه زياده از چهل هزار كس بودند سپردهء آن جناب نموده خود بارادهء مجادله و مقابله با شاه رخ ميرزا از راه دامغان روانهء سمت خراسان گرديد و در منزل غارمن بلوكات سمنان « 1 » جماعت قزلباش بسبب اتحاد او با افغان و اوزبك به او شوريده و او بىاختيار شده همراه افغان و اوزبك رو بجانب قم آوردند . چون اللّه يار خان افغان در آن ولا بسبب مرض در قم مانده بود باستماع بر همخوردگى قزلباش با افغان مردم او در اماكن خلوت فرصت نموده دست تطاول بر قزلباشيه دراز نموده در قتل و نهب اقدام مينمودند آن جناب در پى تحقيق قاتل شده چون معلوم شد كه كار افاغنه است لهذا چندين دفعه نزد اللّه يار خان و شاهين خان اعلام نمودند و خانان مذكور منكر محض شده باز بعد از چند روزى ظاهر گرديد كه جمعى بيگناهان در اماكن متفرقه از دست افاغنه مقتول گشتهاند . از استماع اين خبر آتش غضب اشتعال نموده حكم باخراج آن جماعت صادر گرديده كسان براى بيرون نمودن افغان تعيين فرموده و آن جماعت طوعا او كرها آنها را از شهر اخراج نمودند و حكم شد كه اهل سپاه به جهت محافظت محلات و اسواق مستعد باشند ، هر كس از افاغنه كه مطيع حكم گرديده بىتضرر اهل شهر بيرون رود متعرض او نگردند و شخصى را كه در بيرون رفتن تكاهل نموده باعث اذيت سكنه و مردم گردد قتل و نهب نمايند و نزد اللّه يار خان و شاهين خان پيغام فرستادند كه سپاه افغان در اين مدت اقسام و انواع تضرر و اذيت در باطن بعجزه و مساكين و سپاهى و رعيت بلدهء طيبه در اطراف شهر رسانيده و ميرسانند ، قزلباشيه از بودن افغان در شهر متزلزل بوده راضى نيستند اسلم شقوق اينست كه شما بنه و عيال افغان و اوزبك را بسلامت از شهر بيرون برده در خارج شهر باشيد كه مبادا از قزلباش ضررى بشما رسد .
--> ( 1 ) - كذا ؟ اين واقعه در آبادى سرخهء سمنان اتفاق افتاده