محمد بن على بن محمد شبانكاره اى

6

مجمع الانساب ( فارسى )

كه هنوز چشم روزگار گريان و دل اهل زمان بريان است آگاهى يافتم ذكر احوال سلطان بو سعيد كه در بابى جداگانه نهاده بودم با ذيل اخبار گذشتگان بنوشتم . و غرض از اين تقرير آن است كه چون صاحب نظرى در اين كتاب مطالعه فرمايد بداند كه در وقت بنياد كتاب ، پادشاه در حيات بوده و در وقت عرض حادثه واقع شده بدين سبب نام ممدوح داخل ذكر گذشتگان شده . و العذر عند كرام الناس مقبول » . 2 - نظر مورخين و محققين دربارهء اين كتاب مجمع الانساب از زمان تأليف تا كنون به سبب اهميتش مورد استقبال قرار گرفته و اكثر صاحبان تراجم و مورخين و محققين از كتاب وى نام برده‌اند كه فقط به ذكر چند مورد از اين اظهارات اكتفا مىشود : علامهء فقيد محمد قزوينى در ليستى كه براى وزارت معارف نوشته كتاب حاضر را در عداد كتبى شمرده كه بايستى هرچند زودتر چاپ شود . « 1 » استاد فقيد عباس اقبال آشتيانى در تاريخ مغول ضمن معرفى كتاب حاضر و مؤلف آن چنين مرقوم فرموده‌اند « 2 » : « محمد بن على بن محمد شبانكاره‌اى از شعرا و نويسندگان و از مداحان خواجه غياث الدين محمد رشيدى بوده كه در حدود 697 در يكى از بلاد ولايت شبانكاره تولد يافته ، و مثل فخربناكتى بيشتر به شعرگويى اشتهار داشته و در ايام وزارت خواجه غياث الدين هر سال قصايدى در مدح او به خدمت خواجه مىفرستاده . . . كتاب شبانكاره‌اى مجمع الانساب نام دارد و قسمتهاى قبل از مغول آن خلاصهء كتب مورخين سابق است ولى در باب دورهء ايلخانى اولجايتو و ابو سعيد و ملوك فارس و شبانكاره و هرموز كتاب مزبور حاوى اطلاعات مفيدى است . » علامهء فقيد شيخ آقا بزرگ طهرانى در الذريعه فرموده‌اند : « مجمع الانساب لمحمد بن على بن محمد بن حسين بن ابى بكر الشبانكاره ، الفه فى اربعين من عمره سنين 734 - 733 باسم ابو سعيد بهادرخان بن غياث الدين الجايتو سلطان محمد بن ارغنون ( ؟ ) خان و الامير محمد بن الصاحب السعيد الحميد رشيد الحق و الدين ( نسخة الملك ) . و هو فى تاريخ العلماء و الرسل و السلاطين الاشارة الى اقاليم السبعة و النسخة المذكورة من القرن العاشر . و يوجد منه نسخا فى ( المتحف البريطانى :

--> ( 1 ) . يادداشتهاى قزوينى ج 3 ، ص 344 . ( 2 ) . تاريخ مغول ص 521 .