غياث الدين بن همام الدين حسينى ( خواند مير )
91
مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى )
ذكر بعضى از سير و آثار عباسيان و بيان برخى از سخنان ايشان خلفاى بنى عباس سى و هفت نفر بودند و مدت پانصد و بيست و سه سال و كسرى زمان دولت ايشان ممتد شد . الاول منهم : ابو العباس سفاح ابو العباس ولد محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس بود و در سنهء اثنى و ثلاثين و مائه تقلد منصب حكومت نمود . آوردهاند كه ابو العباس به حسن صورت از ابناء روزگار امتياز تمام داشت و در آخر اوقات حيات ، روزى در آئينهء چهرهء خود را ديده گفت اللهم انى لا اقول كما قال سليمان بن عبد الملك انا الملك الشاب ولكنى اقول عمرنى طويلا فى طاعتك ممتعا بالعافية . چون از اين دعا فارغ شد آواز غلامى شنيد كه با ديگرى مىگفت كه مدت ميان ما و تو دو ماه و پنج روز مانده است . سفاح از اين سخن تطير نموده گفت حسبى اللّه و لا قوة الا باللّه عليه توكلت و به استعين . بعد از چند روز تب كرده آبله درآورد و پس از شصت و پنج روز از حديث مذكور وفات يافت . از كلمات سفاح است كه : ما اقبح ان يكون الدنيا لنا و اولياونا محرومون عن محاسن آثارنا . چه زشت است كه دنيا ما را بود و دوستان ما بىبهره باشند از نيكوئى آثار و كردار ما . و قال : اذا عظمت القدرة قلت الشهوة . چون قدرت كمال گيرد شهوت نقصان پذيرد .