غياث الدين بن همام الدين حسينى ( خواند مير )
127
مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى )
متبركه به كمال معمورى رسيد . و چون كيفيت حال و آثار ملوك مصر از كتبى كه در وقت تحرير اين مختصر در نظر بود به وضوح پيوست خامهء سخنگزار ، عنان بنان به صوب احوال سلاطين سلجوق انعطاف داد و هو الهادى الى سبيل الرشاد . سلجوقيان سه طبقه بودند : طبقهء اول در تمامى خراسان و اكثر ممالك عراق سلطنت نمودند . طبقهء دوم در ولايت كرمان پادشاهى فرمودند . و طبقهء سيم در ملك روم تاج ايالت بر سرنهادند . اما طبقهء اول چهارده نفر بودند و مدت صد و شصت و يك سال دولت ايشان امتداد يافت و مؤسس اساس اين دولت طغرل بيك بن ميكائيل بن سلجوق بن دقاق بود و برادرش جغرى بك داود بن ميكائيل . و ايشان به روايت اصح در زمان سلطنت مسعود غزنوى از آب آمويه عبور نموده به اندك وقتى تمامى بلاد خراسان را در تحت تصرف آوردند و جغرى بك در آن مملك توقف كرده طغرل بيك متوجه ولايات عراق و آذربيجان گشت و بعد از تسخير آن ممالك به بغداد شتافته به حكم قائم خليفه منصب امير الامرائى بر او قرار يافت . در آن اثنا برادر مادرى طغرل بيك ، ابراهيم ينال ، در همدان اظهار مخالفت نموده سلطان طغرل بيك متوجه دفع فساد او شد . و در غيبت سلطان ، بساسيرى بر بغداد مستولى گشته خليفه را محبوس گردانيد و قائم مسرعى نزد طغرل بيك فرستاده كيفيت حال اعلام داد . طغرل بيك منشى خود صفى الدين ابو العلاء را گفت جواب رقعهء خليفه را به عبارت مختصر و مناسب بنويس . صفى الدين در قلم آورد كه : ارجع اليهم فلنأتينهم بجنود لا قيل لهم بها و لنخرجنهم منها اذله . « 1 » سلطان را به غايت خوش آمد و آن نوشته را ارسال نموده بعد از دفع ابراهيم ينال ، لشكر به بغداد كشيد و بساسيرى را به قتل رسانيده بار ديگر قائم
--> ( 1 ) . سورهء النّمل آيهء 37 .