غياث الدين بن همام الدين حسينى ( خواند مير )
109
مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى )
ذكر بعضى از طبقات سلاطين كه طايفهاى از ايشان معاصر عباسيان و زمرهاى بعد از زمان دولت ايشان فرمانفرماى جهانيان بودهاند الطبقه الاولى : طاهريان اول اين طبقه و نخستين پادشاهى كه نام خليفه را از خطبه بيفكند طاهر ذو اليمينين بود . بيان اين سخن آن است كه مأمون در ايام دولت خود طاهر را به حكومت خراسان فرستاد و طاهر به اندك زمانى داعيهء استقلال پيدا كرده در روز جمعه بر بالاى منبر به جاى دعاى خليفه بر زبان راند كه : اللهم اصلح امة محمد بما اصلحت به اوليائك و اكفها شر من بغى عليها و حسد بكم الشعث و حقن الدماء و اصلاح ذات البين . و روز ديگر طاهر تخت سلطنت را وداع كرده به عالم آخرت رفت ، و بعد از وى اولادش در خراسان به نوبت حكومت نمودند ، و خلاصهء آن دودمان ، عبد اللّه طاهر بود چنانچه كتب مبسوط به ذكر مآثر او ناطق است . و اين دو بيت مشتمل است بر اسامى ملوك طاهريه : در خراسان ز آل مصعب شاه * طاهر و طلحه بود و عبد الله باز طاهر دگر محمد دان * كاو به يعقوب داد تخت و كلاه صفاريان يعقوب ليث اول كسى كه از اين طبقه تاج سلطنت بر سر نهاد يعقوب بن ليث است و او به اصابت راى و تدبير اتصاف داشت و اسبان اكثر ملازمانش ملك او بود و از ديوان خود