گزنفون ( مترجم : وحيد مازندرانى )

24

لشكر كشى كوروش يا بازگشت ده هزار نفر ( فارسى )

هيأتى به اسپارت فرستاد و از آنها قشونى براى جنگ بر ضد برادر خود خواست كلئارخوس محرمانه به اسپارتها پيغام داد كه حتى المقدور از كوروش حمايت نمايند . آنها نيز به دريادار جزيرهء سامس « 1 » خبر فرستادند كه با 35 كشتى به يارى كوروش حركت كند پس اين ناوها نيز به نيروى بحرى كوروش پيوستند . وقتى كوروش دريافت كه تداركاتش به اندازهء وافى و كافى است قسمت عمدهء سپاهيان خود را به سارديس فراخواند و چنين وانمود كرد كه پىسىها قصد جنگ دارند . اين قول گزنفون است كه در كتاب خود ( لشكركشى كوروش ) نقل مىكند اما ديودور كرتى مىنويسد كه سركوبى كيليكيه و پيسيه را عنوان كرده بود . هنوز كوروش حركت نكرده بود كه تيسافرن بدخواه با 500 سوار شتابان به دربار ايران رفت تا پادشاه را از تجهيزات دامنه‌دار برادرش خبردار كرده باشد . در اوايل سال 401 ق . م انبوه لشكريان كوروش از سارديس روانه شدند ولى تاريخ قطعى عزيمت قابل تخمين نيست . گزنفون ظاهرا به وجهى قابل اعتماد نه فقط تمام ايستگاههاى بين راه را كه مهم مىنمود ثبت و ضبط كرده بلكه فواصل بين منازل را نيز غالبا بنابر فرسنگ قيد و تعداد روزهائى را كه قشون كوروش در هر منزل ايست و استراحت كرده بودند ياد كرده است . ازاين‌رو مىتوان بنابر اظهارات او روز عزيمت از سارديس را تا روزى كه پيكار قاطع ( دركوناكسا ) واقع شد 84 روز در حال حركت و 96 روز در حال استراحت محسوب داشت كه جمعا 180 روز مىشود . اما اينكه حتى در بعضى منابع علمى نوشته‌اند كه آن لشكركشى از 9 مارس ( اسفند ) آغاز و سوم سپتامبر ( شهريور ) خاتمه يافته

--> ( 1 ) - Samos واقع در درياى اژه . م