گزنفون ( مترجم : وحيد مازندرانى )

202

لشكر كشى كوروش يا بازگشت ده هزار نفر ( فارسى )

بعد از دو مرحلهء ديگر راه‌پيمائى كه از ميان دهات كلخيد ( گرجستان غربى ) گذشتند يونانيها به شهر طرابوزان كه از ديرگاه مستعمره‌اى يونانى در ساحل بحر اسود واقع بوده وارد شدند . آنها سرانجام به دريا رسيده توانستند در ميان هموطنان خود استراحتى نموده تمامى نكبت و ذلتى را كه از آغاز خدمت در لشكركشى نافرجام كوروش متحمل شده بودند در طاق نسيان بگذارند . اهالى طرابوزان با اشتياق بسيار از آنها استقبال كردند و براى ايشان هدايا شامل بز و گوسفند و جو و شراب آوردند و فروشگاهى نيز ترتيب دادند و اجناس فراوانى به قصد فروش عرضه داشتند . در اين هنگام يونانىها پولى در بساط نداشتند ولى بوسيلهء دستبرد بر سرزمين كلخيدها رزق و روزى خود را فراهم ميساختند . راه‌پيمائى از سادريس تاكوناكسا ( واقع در ده فرسخى شمال شهر بابل ) شش ماه طول كشيده بود و بازگشت از كوناكسا تا طرابوزان نيز پنج ماه به طول انجاميد . حال ماه فوريه بود و از ماه دسامبر تا اين موقع مرارت سفر بازگشت يونيانيان در اثر حدت سرما كه سبب اتلاف جان بسيارى از ايشان شده بود دوچندان گرديد . وقتى كه كوروش پيش از آغاز نبرد كوناكسا عدهء آنها را بازديد كرده بود تعداد يونانيها 000 ر 13 نفر بود و در موقع ورود به طرابوزان مقدار آن لشكر به 600 ر 8 نفر تقليل يافت . از مفقود شدگان بعضىها بدست دشمن كشته شده بودند و بعضى ديگر در ميان برف و يا بر اثر ناخوشى جان دادند ولى از آن لشكر يونانى همواره با عدد كامل مشهور « ده هزار نفر » ياد مىشود .