روزگارى مسكن ماديها بود . پايه‌هاى آن از سنگ‌هاى شفاف پر از قطعات صدف ، بوده پنجاه پا پهنا و پنجاه پا هم ارتفاع داشته است . بر اين پايه ، ديوارى از خشت داراى پنجاه پا عرض و صدپا ارتفاع ساخته شده بود و محيط ديوار شش فرسنگ بود . در اين‌جا بطورى كه مىگفته‌اند مده زن پادشاه « 1 » وقتى كه امپراتورى ماد به دست پارسيان افتاد پناه جست . شهنشاه پارس اين شهر را نيز محاصره كرده بود ولى بوسيلهء يورش و يا ادامهء محاصره نتوانست آن را فتح كند تا زاوش با رعد و برقى سكنه را مرعوب و فرارى ساخت و شهر تسخير گرديد . آنها از اين محل ، يك منزل يا چهار فرسنگ راه پيمودند . طى اين مرحلهء سفر باز تيسافرن پيدا شد و در رأس همان سوارانى كه با خود آورده « 2 » بود همراه گردان ارونتاس كه با دختر پادشاه ازدواج كرده بود و همچنين چريك‌هائى كه كوروش هنگام لشكركشى همراه داشت و عدهء ديگرى كه برادر پادشاه براى يارى او آورده بود . علاوه بر اين دسته‌ها تيسافرن همهء لشكريانى را كه شاه به او داده بود با خود آورد و در نتيجه

--> - امپراتورى آشور بوده و جاى تعجب است كه او اين شهر عظيم آشور را نشناخته ( چنان كه كالاه را نيز نشناخته بود ) و فقط سرسرى به آن اشاره و اذهان را با اين كلام خود مشوب كرده كه « روزگارى مسكن ماديها بود » تسخير نينوا بوسيلهء مادىها ( 600 ق . م ) در واقع وقعهء قاطعى بوده است كه به دورهء مهم تاريخ آشور خاتمه داد و آنجا تا نيمهء قرن بعد در دست دولت ماد ماند تا اينكه امپراتورى ماد هم به نوبهء خود به دست پارسيان افتاد ( 549 ق . م ) . م ( 1 ) - Medae مده زن استياگ ( ازدهاك ) آخرين پادشاه ماد . راجع به نام آخرين پادشاه ماد نويسندگان قديم و جديد اختلاف نظر داشته‌اند . مترجم . ( 2 ) - از ولايت آسياى صغير وقتى كه نزد شاه رفته بود تا او را از نقشهء لشگركشى كوروش مطلع سازد . م