مقدمه مترجم خليج فارس به علت راه دريايى ممتاز و مخصوصا قرار داشتن بر سر راه شبه قاره هند ، از ديرباز مورد توجه بسيارى از كشورها بوده است و كشورهاى كرانه‌نشين اين خليج نيز از اهميت آن آگاه بوده‌اند . در قرن هفده ميلادى خليج فارس صحنه رقابت چند كشور اروپايى است و شايد بتوان گفت يكى از اولين قدمهاى استعمارى از راه همين خليج برداشته مىشود اما ادامه اهميت خليج فارس نه تنها به زمان ما نيز كشيده شده است بلكه بر اهميت آن امروزه بيش از پيش افزوده گرديده است . موضوع كتابى كه اينك تقديم خوانندگان مىگردد گزارش سفر گرگوريوپريرا فيدالگو سفير « 1 » پرتغال و حكومت گوآ « 2 » در هند بنواحى خليج فارس و بويژه اقامت در بندر كنگ ( ايران ) است . اين گزارشگر پس از سفرى دور و دراز با اسب و خيمه و ساير تجهيزات و با مترجم و مهماندارى ايرانى از راه لار و شيراز عازم دربار اصفهان مىشود . زمان سفر اين سفير مصادف است با اواخر دوران صفوى كه افول اين سلسله آغاز شده است . همچنين مقارن با ضعف نيروى دريايى پرتغال و جايگزينى اين نيرو بوسيلهء نيروى دريايى انگليس است . متأسفانه گزارشگر اين جايگزينى را يا نديده يا ناديده رها كرده است . اما به افول سلسلهء صفوى اشاره مىكند . كتاب از ارزش ادبى عارى است . حتى به علت ضعف شخصيت گزارشگر ، آينه تمام نماى زمانه خودش هم نيست . بيطرفانه هم نگارش نيافته ، بلكه آگنده از حب و بغض و تعصبات دينى است ، چنان كه خواننده توجه خواهد يافت ، اين سفير كه فريفته جاه و جلال و تجمل بسيار است در مأموريت خود موفق نمىشود و تنها

--> ( 1 ) Gregorio Pereira Fidalgo da Silva ( 2 ) Goa