گرگوريو پريرا فيدالگو ( مترجم : پروين حكمت )

30

گزارش سفير كشور پرتغال در دربار سلطان حسين صفوى ( فارسى )

دعا مىكردند كه مأموريت گرگوريو پريرا فيدالگو با موفقيت قرين شود « 1 » . ولى مذاكرات بين گوآ و اصفهان از هر سو موجبات نگرانى را فراهم آورده بود . بر خلاف فرانسوىها و انگليسىها ، هلندىها در تظاهرات علنى كه عليه گرگوريو پريرا فيدالگو صورت مىگرفت شركت نمىكردند . ارامنه منتسب به فرقه گرگورين « 2 » ها كه مخالفتشان با پرتغالىها دلائل روشنى داشت ، از حاميان خود مىخواستند كه بيكار ننشينند و دست به اقدامى بزنند . يكى از افراد ارمنى كه به آئين اسلام گرويده بود و بنابر آن از پرداخت ماليات به حاكم جلفا معاف گرديده بود مطالبى بس زننده درباره ضعف پرتغالىها تعريف مىكرد « 3 » . عواملى كه براى آينده روابط ايران و پرتغال بيش از همه ضرر داشت اختلافاتى بود كه در خود حكومت صفوى به چشم مىخورد . حتى پيش از عزيمت سفير به صوب كنگ ، به هند اطلاع رسيده بود كه ايرانيها قراردادى را كه بر طبق آن مانند گذشته درآمد گمرك كنگ بين ايرانىها و پرتغالىها بطور متساوى تقسيم مىگرديد لغو كرده‌اند « 4 » . شخص اعتماد الدوله كه هدف انتقاد شديد تعدادى از درباريان حسود قرار گرفته بود ، عزم راسخ جزم كرده بود كه تصميمى را كه قبلا نيز زياد با آن موافق نبوده است ، كان لم يكن اعلام كند . ديديم كه در دسامبر 1696 چگونه مخالفان لشكركشى به عربستان عليرغم تمايل شاه ، كه از حقايق امر كاملا بىاطلاع بود ، دست آخر حرف خود را بكرسى نشاندند . گرگوريو پريرا فيدالگو اذعان داشت كه حكومت ايران با مشكلاتى برخورد كرده است كه قبلا درست آنها را ارزيابى نكرده است . كمبود

--> ( 1 ) - Relacao صفحه 41 . ( 2 ) - Gregoriens ( 3 ) - رجوع شود به Carmelites صفحه 460 . ( 4 ) - نايب السلطنه نامه‌هاى ناظر كنگ و برادر آنتونيو دوژزو را دريافت داشته بود كه طى آنها به اطلاع او رسيده بود كه مجددا مقررى سال 1100 تومان برقرار شده است ( Instrucao پاراگراف 71 ) .