گرگوريو پريرا فيدالگو ( مترجم : پروين حكمت )
18
گزارش سفير كشور پرتغال در دربار سلطان حسين صفوى ( فارسى )
بود كه در اين ديدار ، سفير از طرف شخص نايب السلطنه با شاهزاده تماس بگيرد و هيچگونه تعهدى از جانب پادشاه پرتغال ندهد . امكان جانشينى اورنگ زيب كه حدود هشتاد سال داشت بوسيله شاهزاده امرى قابل پيشبينى بود و دوستى با شاهزاده مىتوانست براى ايالت هند مفيد واقع شود . به همين دليل گرگوريو پريرا فيدالگو احيانا قول حمايت نيروى دريائى را به او مىداد و در صورت لزوم جزئيات يك معاهده را در آينده با او بررسى مىكرد « 1 » از سوى ديگر فرستاده پرتغال مىتوانست به موضوع درخواستهائيكه از سوى سفيران ديگر اروپائى مىشد ملحق گردد به شرطى كه آنان از ايران بخواهند كه با تركيه قطع رابطه كند . دستورات نايب السلطنه چنان معنا و لحنى را در برداشت كه به موجب آن سفير وى به اطلاع شاه ايران مىرسانيد كه ناوگان پرتغال قادر است او را فرمانرواى مطلق العنان درياى سرخ و شهرهاى مكه و مدينه بگرداند و درست در همين زمان ، مقارن اقامت سفير پرتغال در اصفهان ، نامهاى از طرف فرماندار كل مالت « 2 » به شاه سلطان حسين رسيده بود و در اين نامه از شاه ايران دعوت شده بود به تركيه اعلام جنگ دهد « 3 » ، با اين حال به نظر مىرسد كه گرگوريو پريرا فيدالگو عمدا موضوع نامه را به سكوت برگزار كرده باشد ، شايد به علت وقوف نامبرده از ضعف نظامى دولت ايران و احساس متزلزل بودن معاهده اتحاد ايران و پرتغال . بهر جهت هر دو موضوع اينك براى وى بديهى شده بود . دست آخر قرار بر اين شده بود كه اگر زمان و موقعيت ايجاب كند ، پريرافيد - الگو به ارامنه كاتوليكى كه به علت چند مورد ناراحتى كه برايشان پيش آمده بود از طريق كشيش خود نامهاى به نايب السلطنه نوشته بودند ، يارى كند و ضمنا به وضعيت يك مرد مذهبى منتسب به فرقه اگوستن « 4 » كه به اسلام گرويده بود رسيدگى نمايد « 5 » .
--> ( 1 ) Instrucao ( گزارش سفر ) پاراگراف 45 تا 49 صفحات 114 تا 116 . ( 2 ) Malte ( 3 ) رجوع شود به Infra صفحه 55 شماره 3 . ( 4 ) Augustins ( 5 ) Instrucao ( گزارش سفر ) پاراگراف 73 تا 75 صفحه 123 درباره نماينده پاپ در همين كتاب به او اشاره شده است .