گرگوريو پريرا فيدالگو ( مترجم : پروين حكمت )
4
گزارش سفير كشور پرتغال در دربار سلطان حسين صفوى ( فارسى )
ديباچه هنگاميكه كميسيون ملى پرتغال مسؤول بزرگداشت دو هزار و پانصدمين سال بنيانگزارى شاهنشاهى ايران در پرتغال افتخار به من داد و از من دعوت كرد كه در تهيه سرى انتشاراتى كه تحت نظر آن كميسيون منتشر مىشود ، همكارى كنم ، تعداد متونى كه جهت چاپ و يا تجديد چاپ در اختيار اينجانب كه بعنوان يك شرق - شناس و نيز صاحبنظر در امور پرتغال مىباشم قرار داشت ، اندك نبود . چه بسيارند مدارك موجود در بايگانىها ، سفرنامهها ، گزارشهاى ديپلماتيك كه گوياى وسعت و تنوع تماسها بين پرتغال و ايران طى حكومت سلسله صفوى ( 1722 تا 1501 ) مىباشند . من تصميم گرفتم كه دو گزارش مأموريت فرستادههاى دولت پرتغال به دربار ايران را براى چاپ تهيه و تنظيم كنم . علت انجام هر دو مأموريت مورد بحث فكر برقرارى اتحادى بين پرتغال و ايران بود كه مأموريت اولين هيئت در ابتدا و دومى در پايان دوران مناسبات بين دولت ايالت هند و دربار صفوى انجام گرفته است . با توجه به مهلت كوتاهى كه براى تهيه اين امر براى من در نظر گرفته شده بود ، در اين كتاب تنها به مسافرت گرگوريوپريرا فيدالگو ( 1697 - 1696 ) اكتفا نمودهام . بررسى و چاپ تجديد نظر شده گزارش مسافرت فرنائو گومز دولموس Fernao Gomes de Lemos به اردوگاه شاه اسمعيل اول در سال 1515 موضوع يك جلد جداگانه خواهد بود . به منظور تسهيل در امر خواندن گزارش مأموريت سفارت گرگوريوپريرا فيدالگو املاء متن مذكور به صورت املاء جديد نگارش يافته است ، ولى بديهى است كه سبكها و اشكال ساختمان جمله ، ويژه دورانى است كه گزارش اين مأموريت نوشته شده است و نيز اسامى شرقى به همان نحوى كه در متن دستخط اوليه آمده است حفظ شده است .