گزنفون ( مترجم : رضا مشايخى )
6
كورشنامه ( فارسى )
فصل دوم تولد كورش ، خصوصيات جسمانى و خصايل معنوىاش ، تربيت كورش و آداب ايرانىاش پدر كورش را كمبوجيه ، پادشاه پارس ، مىدانند . كمبوجيه از نژاد پارسيان « 1 » بود كه نامشان از پرسه « 2 » مشتق مىشود . مادرش به عقيدهء عامهء مورخان ماندان بوده است . ماندان دختر آستياژ « 3 » ، پادشاه ماد ، بوده است . كورش بنا بر سرودها و تصانيفى كه تاكنون حفظ شده است ، طفلى بود به غايت زيبا ، صاحب خصالى بس نيكو و خلقى شريف و بارأفت ، دوست و هواخواه مطالعه و تحصيل و عاشق افتخار و پيروزى . تا جايى كه هرگونه مشقت و محروميت را بر خويشتن تحمل مىكرد ، تا اينكه مورد مدح و ستايش اقران قرار گيرد . اين است آنچه در افواه و در قلوب مردم از فطرت نيك و زيبايى اندام او شايع و رايج است . كورش برطبق سنن و قوانين و آداب ايرانى رشد و پرورش يافت . اين آداب ، در عصرى كه غالب كشورها به خير عامه توجهى نداشتند ، بيشتر معطوف به خير عامه و مصالح مملكتى بود . به عبارت ديگر ، مردم در غالب كشورها فرزندان خويش را به ميل خود بار مىآوردند ، بزرگتران در تحكم و امر و نهى مختار بوده ، دزدى را نهى مىنمودند ، اگر كسى مال كسى را به سرقت مىبرد يا بدون اجازه و به زور وارد خانهاش مىشد او را مجازات مىكردند ، و چنانچه بىجهت كسى را آزار مىرساند مذمت مىنمودند ، زنا را قبيح و اطاعت از حكام و قضات را فرض مىشمردند ، و چنانچه كسى از اين قوانين سرپيچى مىكرد او را به شدت تنبيه مىكردند .
--> ( 1 ) . Perseides ( 2 ) . Persee ، پسر زئوس و دانائه يكى از قهرمانان اساطير يونان است . ( 3 ) . Astyage ، در كتب فارسى آستواگس ، و به يونانى ايشتوويگو .