رضا قليخان هدايت
80
فهرس التواريخ ( فارسى )
سال سيصد و سى و دويم قاضى ابو حامد احمد مرورودى درگذشت . و ابو طاهر قرمطى به جهنم و اصل گشت . سال سيصد و سى و سيم شيخ ابو منصور ماتريدى « 1 » درگذشت . و متقى عباسى مكحول گشت . و المستكفى باللّه خلافت يافت . و سيف الدوله حمدان برادر ناصر الدوله از موصل به حلب رفت و استيلا يافت . سال سيصد و سى و چهارم ابو بكر شبلى صوفى بغدادى بمرد . و على بن عيسى وزير مقتدر به مكه درگذشت . و اخشيد صاحب مصر وفات يافت . و خادمش كافور اخشيدى بر آن مملكت مستولى گشت و نام سلطنت بر حرب بن اخشيد نهاد . و قائم اسماعيلى صاحب مغرب بمرد و پسرش المنصور باللّه جانشين گشت . سال سيصد و سى و پنجم ابن قاص طبرى « 2 » و ابو بكر صولى شطرنجى « 3 » درگذشتند . و سيف الدوله حمدان بر دمشق و معز الدولهء ديلمى بر بغداد استيلا يافتند . و مستكفى باللّه مكحول گرديد و المطيع باللّه به اشارهء معز الدوله به خلافت نشست .
--> ( 1 ) - ماتريد نام محلهاى است از سمرقند ( ر . ه ) . ابو منصور محمد بن محمد حنفى از بزرگان علماى حنفى و مشهور به امام المتكلمين صاحب « تأويلات اهل السنة » . ( 2 ) - ابو العباس احمد بن ابى احمد قاص طبرى فقيه قاضى شافعى مؤلف كتبى چند مانند ادب القاضى ، و دلائل القبلة و المفتاح و المواقيت . در سال 335 يا 336 در اثناى وعظ درگذشت . پدر يا جدش به قصهگوئى و قصهخوانى شهرت داشته و معروف به قاص بوده است . ( 3 ) - ابو بكر محمد بن يحيى بن عبد اللّه از مشاهير ادبا و ظرفا و اهل قلم و از مطلعين به اخبار و سير قدما از مصاحبين الراضى و المكتفى و المقتدر عباسى بود و چون در شطرنج دستى تمام داشت به شطرنجى شهرت يافت ( ابن خلكان ، ج 2 ، ص 86 ، ريحانة الادب ، ذيل صولى ، روضات الجنات ، ص 708 ) .