آن حكمتهاست كه بر بصيرت و رأى و تدبير برنا و پير به‌نظر آيد و هر آدمى - خاصه سلاطين و امراء و وزراء - را به‌كار آيد . و در اين علم به اسلوب مختلف و ترتيب متفاوت ، تأليفات و تصنيفات بسيار پرداخته و دفاتر بىشمار مفصل و مبوب ساخته‌اند ، و بعضى فضلاء را در ضمن حال ملوك اظهار فضايل منظور و مقصود و برخى را خوش آمد معاصرين غرض بود چنان‌كه بر متتبع روشن است . الحاصل در تاريخ گذشتگان ، اختلاف كلى است . قبل از اسلام ، فارسيان را كتب حكما و تاريخ پادشاهان عجم بسيار بود كه در غلبهء عرب ، عمدا و سهوا از ميان رفت . هنود نيز به قدم دهر و به تقدم آئين خويش و داشتن كتب دعوى كنند . ختائيان نيز به چندين هزار سال عمر عالم قائل‌اند و اينها خود ، ما را در كار نيست . ولى اظهار مىشود كه تواريخى كه قبل از بروز دين مبين و ظهور حضرت خاتم النبيين - صلوات اللّه عليه و آله اجمعين - بوده به‌واسطهء تصاريف زمان و تقاليب اوان ، اعتماد را نشايد و در آن اختلاف بسيار است . بعضى هبوط حضرت ابو البشر ( ع ) را منشأ فرموده‌اند ؛ بعضى طوفان نوح ( ع ) را مأخذ تاريخ نموده‌اند ؛ و بعضى از اهل بابل جلوس بخت نصر را و بعضى اسكندر را مقرر داشته‌اند ؛ اهل اسلام را تاريخ از هجرت حضرت رسول ( ص ) است كه از مكه به مدينه مهاجرت فرمودند و اين تاريخ به اشارت جناب ولايت و وصايت مآب على بن ابى طالب ( ع ) در سال شانزدهم هجرى مقرر شد . در تاريخ بناكتى « 1 » مسطور است كه آدم ابو البشر ( ع ) نهصد و سى سال عمر داشت و از رحلت ابو البشر تا طوفان نوح ( ع ) دو هزار و دويست و چهل و دو سال بود و از طوفان تا وفات نوح ( ع ) سيصد و پنجاه سال و از وفات نوح ( ع ) تا حضرت ابراهيم ( ع ) دو هزار و دويست و چهل و شش سال و از ابراهيم ( ع ) تا موسى ( ع ) هفتصد سال و از موسى ( ع ) تا داود ( ع ) پانصد سال و از داود ( ع ) تا عيسى ( ع ) يكهزار و يكصد سال و از عيسى ( ع ) تا محمد ( ص ) خاتم الانبياء ششصد و بيست سال . پس از آغاز ظهور آدم ( ع ) تا زمان خاتم ( ص ) هشت هزار و ششصد و هشتاد و هشت سال خواهد بود .

--> ( 1 ) - بناكت به فتح باء شهرى است از اقليم پنجم به فرغانه و آن را « فناكت » و « شاهرخيه » نيز خوانند و صاحب تاريخ در آنجا بوده است ( ر . ه ) . غرض از تاريخ بناكتى همان « روضة اولى الالباب فى معرفة التواريخ و الانساب » است از فخر الدين ابو سليمان داود بن تاج الدين ابو الفضل محمد بن محمد بن داود معروف به فخر بناكتى از اديبان و شاعران عهد غازان خان و الجايتو و ابو سعيد خان مغول . اين كتاب در حقيقت گزيده‌اى از جامع التواريخ رشيدى است .