ابو الحسن قزوينى

33

فوايد الصفويه ( فارسى )

حياتش شصت و چهار سال بوده است و آثار خير آن حضرت در كشور ايران بسيارند ؛ از آن جمله گنبد طلا و سر طوق طلا و خشت‌هاى طلا و مقبره و ضريح طلا و غيره زينت روضهء رضويه است . ارشد فرزندان آن حضرت سلطان محمد ميرزا و اسماعيل ميرزا و حيدرميرزا و غيره است . حالات نامبردگان عظيم الشأن بعد از اين خواهد آمد . راقم حروف گلهاى الوان رنگارنگ از هر جا جمع آورده درين گلستان بىخزان [ كه ] به جهت زينت طبع نظاركيان است ، بسته است ، و هر كه مفصل احوال خواهد ، به مطالعه « احسن التواريخ » و « عالم آرا » و « خلد برين » پردازد كه به آنجا حواله است فرد : بحرى كه بر آب و خسى نيست * محتاج ستايش كسى نيست ذكر سلطنت شاه اسماعيل بن شاه طهماسب الصفوى الموسوى الحسينى چون پدرش به دار عقبى خراميد ، برادر او سلطان حيدر كه پدرش او را ولى عهد كرده بود ، مدعى سلطنت شد و تاج شاهى بر سر نهاده ، و وصيت نامه در باب سلطنت خود ظاهر كرد . پرى خانم خواهر شاه طهماسب در تمشيت امور سلطنت شاه اسماعيل ساعى بود . به اتفاق امراى اسماعيليه باعث قتل سلطان حيدر شد و شاه اسماعيل [ را كه ] بنابر تقصيرى مدت نوزده سال در قلعه ( 52 چ ) قهقهه محبوس بود ، طلبيده در سنه رحمت پدر بر سرير سلطنت نشست . [ او ] اول دست اقتدار پرى خانم را از امور ملكى كوتاه كرد . بعد از آن درصدد دفع و رفع شاهزادگان شد و اكثريتى را مقتول ساخته ، به ضبط و نسق امور ملكى و مالى به احسن وجه پرداخت . اما به قول اصح به جهت تعيين ساعت ، يك سال بر تخت سلطنت ننشست . سلاطين از بيم تيغ او پاى از حد خود بيرون ننهادند . و بسيار سفاك و بىباك بود و سخنش درباره قتل برادران آن بود كه مدت نوزده سال پدر ، مرا محبوس داشت . احدى از برادران نزد پدر شفاعت من نكرد . او به صحبت علماى اهل سنت و جماعت ميل داشت . اتفاقا هم در آن ايام ذوذبابه در برج قوس ظاهر شد . چون شاه اسماعيل از نجوم مهارت تمام داشت ، از مشاهدهء آن دغدغهء عظيم به