ابو الحسن قزوينى
95
فوايد الصفويه ( فارسى )
فانى كردند . حالات و واردات آن حضرت حوالهء « تذكره الشعراء » ميرزا قاسم موسوى سبزوارى كه در احوال شعراء معاصرين نوشته است و از منشيان شاه طهماسب بوده و « تذكرهء » مذكور هفت سال بعد از قتل شاه طهماسب به اتمام و انجام رسانيده بود ، نموده و حواله « تاريخ » ميرزا محمد صادق « 121 » كه اكثر وقايع بدايع سلاطين جنت مكين صفويه عليه را به آئين بهين به رشتهء تحرير كشيده است . الحق در فصاحت و بلاغت كارى كرده است . پيش از جلوس آن حضرت ، امير علم خان عرب خزيمه خراسانى ، سيد محمد اموى صفوى را به سلطنت برداشته . او شاهرخ شاه اموى صفوى را نابينا نموده ، بعد از چهل يوم يوسف على خان جلاير ، شاهرخ شاه نابينا را به سلطنت نشانيده ، سيد محمد كه ملقب به شاه سليمان ثانى شده بود ، نابينا نموده بود . « 122 » چون اين وقايع بدايع قريب آن ايام بود ، خامه عنبرين شمامه به مطلب سوانح ماضيه پيروى نمود ، و باز به اختتام احوال فرخنده مآل شاه سلطان حسين ثانى مىپردازد كه آن حضرت در مدت حيات به عبادت و رياضت گذرانيد . با وجود نابينائى از سرداران زمان خود متحمل احدى نشدند و از كسى طمع و توقع خدمتى نكرد . اكثرى از مريدان ( 136 چ ) خاص به التماس بسيار سعادت خدمت و ملازمت در مىيافتند و مكرر سرداران زنديه الواريه فيليه خواستند كه از براى معيشت آن حضرت وظيفه مقرر كنند . هر وقت كه ازين مقوله سخن در ميان مىآمد ، اين شعر زبان معجز ادا مىفرمودند :
--> ( 121 ) - مراد كتاب « تاريخ گيتى گشا » ، تاليف محمد صادق نامى موسوى است كه در وقايع روى كار آمدن كريم خان ، به مسائل و رويدادهاى هم عصر نيز اشارات وافر دارد . رجوع كنيد به محمد صادق نامى : « تاريخ گيتى گشا » ، به كوشش سعيد نفيسى ( تهران 1317 ) . ( 122 ) - جلوس شاه سليمان دوم در سال 1163 هجرى قمرى و طى مراسم با شكوهى بود . به همين مناسبت نيز از جانب وى به ضرب سكه با ذكر عبارت « لا إله الا الله محمد رسول الله ، على ولى الله » و اسماء دوازده امام مبادرت گرديد . جهت آگاهى از ورود سيد محمد به خراسان و سلطنت وى به نام شاه سليمان و ديگر وقايع تاريخى رجوع كنيد به : ميرزا محمد خليل مرعشى : « مجمع التواريخ » ، ص 110 الى 121 .