ابو الحسن قزوينى

91

فوايد الصفويه ( فارسى )

گذارده ، تا بيرون دروازهء شهر از راه تعظيم برده و در ركاب آن حضرت بود . از اقبال آن معصوم در زمان سلطنت آن حضرت ، نادر اخراج روميه ، روسيه از ممالك ايران نمود و پاشايان نامى رومى بسيارى سر عسكر و غير هم به قتل رسيدند ، و غنيمت بسيار به دست آمد ، از جملهء مقتولان عثمان پاشا و غيره است . اين سوانحات و واقعات حوالهء « تاريخ نادرى » است . ياران شفقت نشان زمان حال و استقبال از آن جا معلوم نمايند . در سنه يك هزار و يك صد و چهل و هشت كه نادر در صحراى مغان بر سرير سلطنت نشست و سكه و خطبه به نام خود ( 130 چ ) بلند آوازه ساخت ، آن حضرت را عزل كرده ، نزد پدر به سبزوار فرستاد . در ايام توقف راقم حروف به ايران در سنه يك هزار و دو صد هجرى ، شاه عباس ثالث نابينا در اصفهان بود . شيخ محمدعلى حزين مىنويسد كه عباس ميرزا و سليمان ميرزا پسران شاه طهماسب پيش از شهادت پدر وداع عالم فانى كرده بودند و ميرزا خليل اموى صفوى در تاريخ خود نوشته كه شيخ محمدعلى حزين در احوال شاه طهماسب و فرزندان او اشتباه كلى كرده است و مىنويسد كه بعد از قتل شاه طهماسب ، مخالفان ، شاه عباس را در چاه خرابه كه قريب مجلس بود سرنگون انداخته ، به درجهء شهادت رسانيدند . اين احقر مىنويسد كه اين هر دو بزرگ در تأليف خود اشتباه عظيم كرده‌اند و سخنان مختلف در نابينايى او ، راقم حروف بسيار شنيده [ است ] . به مرور و هور بر دانشمندان اين معنى واضح و لايح خواهد شد كه استحضار راقم حروف در چه مرتبه است . ايام سلطنت آن حضرت دو و نيم سال است . آن حضرت را با محمد شاه بابرى و ديگر پادشاهان زمان خود طريقهء رسل و رسايل مكرر اتفاق افتاده بود . چون علماء اماميه و فقها اثنى عشريه و اكثر مجتهدين و متقدمين و متأخرين در كتب احاديث كه تصنيف و تأليف كرده ، نوشته‌اند ، ( 131 ر ) و [ نيز ] « 118 » از نسل مظفر حسين ميرزا و رستم ميرزاى اموى صفوى در كشور هند مسموع مىشود . چون نظر به تأثير آب و هواى هندى ، هنر او كم ( كذا فى

--> ( 118 ) - برلين : فاقد جملات « و از نسل مظفر . . . به شرح حالات آنها پرداخت » . است ، كه در حاشيه نسخهء ملك آمده است .