ابو الحسن قزوينى
86
فوايد الصفويه ( فارسى )
گرديد و طايفهء افاغنه و اوزبكيه را با خود رفيق گردانيد . آخر الامر نظر به مصالحه كه آن حضرت با پادشاه روم كرده بود ، و رضاى نادر در آن نبود ، به بهانهء مهمانى آن حضرت را در باغ هزار جريب اصفهان برد . هر چند امراء عرض كردند كه درين اوقات از قراين معلوم مىشود كه نادر هواى ديگر در سر دارد ، آن حضرت فرمودند كه نادر قسم جلاله به كلام اللّه ياد كرده است ، خيانت نخواهد كرد . چون پادشاه رونق افزاى آن باغ گرديدند ، بعد از فراغت اكل و شرب و گذرانيدن پيشكش ، به بهانهء هر يك از فدويان آن حضرت را دور ساخته ، در هنگام استراحت خواب ، آن حضرت را محبوس ساخته ، روانهء خراسان نمود . « 108 » آن حضرت در ايام سلطنت طريقهء ارسال و رسل و رسايل را با محمد شاه بابرى و خواند كار روم و پادشاه روس و والى انگليس مكرر اتفاق افتاده بود و مدت سلطنتش قريب ده سال است و آثار خير آن حضرت ، صحن طلا است كه در روضهء رضويه عليه التحيه احداث فرموده بودند . در سنه يك هزار و يك صد و چهل هجرى ، زاهد على خان لارى با جنرال انگليسه در بندر عباسى به دولت خواهى آن حضرت ، بر اشرف شوريده ، كارى از پيش نبردند و به سوارى كشتى روانه هندوستان گشتند . و اين حالات حوالهء « تذكرهء واله » ( 125 ر ) لكزى است و همچنين محمد خان بلوچ از در هوا خواهى آن حضرت بر آمده ، با نادر جنگيده ، كارى نساخت . ملخص : بعد از آنكه نادر آن حضرت را در سبزوار محبوس ساخت
--> ( 108 ) - خلع طهماسب از سلطنت در « نامهء عالم آراى نادرى » به گونهاى ديگر ، نوشته شده است : ورود نادر به اصفهان پس از شكست نيروهاى متخاصم رومى ، با جلال و شكوه خاصى همراه بود . طهماسب از ابهت سپاه نادر و استقبال مردم از وى به هراس آمد و در قريه سرچشمه در دوازده فرسنگى اصفهان اقامت گزيد . اما نادر با احترام به ديدار وى شتافت و او را به بازگشت به اصفهان تشويق نمود و در عمارت هزار جريب ( جنوب زاينده رود ) به اتفاق ترتيب بزمى را دادند . سپس نادر از اوضاع و وضعيت اين مجلس استفاده كرده و امرا و بزرگان را به بىلياقتى متهم ساخت . بزرگان تقصير را به عهده شاه طهماسب دوم دانستند و تصميم گرفتند كه جيقه و مهر شاهى را از وى بگيرند . بزرگان شاه را تشويق به رفتن به خراسان مىكنند و سرانجام شاه « جيقه و تاج پادشاهى را از سر بر گرفته ، به امرا داد » . « نامه عالم آراى نادرى » ج 1 ، ص 174 الف و ب و 175 الف و ب .