عباس قديانى

573

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

رو ، در روزگار سلطان عبد الرشيد غزنوى ، در دفع سلاجقه در سيستان توفيقى يافت . سپس به خيال سلطنت افتاد ، و به جانب غزنين باز آمد . عبد الرشيد را بگرفت ، و با او چند تن از شاهزادگان غزنوى را بكشت و دختر مسعود را به اجبار در نكاح آورد و مدتى طول نكشيد كه نوشتكين سلاحدار با تركى ديگر همدست شد و او را در قصر سلطنت بكشت . سرش را بر چوبى كردند و گرد شهر گردانيدند ، و فرخزاد غزنوى را به سلطنت برداشتند . طفقاچ خان شهرت عماد الدوله ابو المظفر ابراهيم خان ابن نصر ، قرن 5 ه . ق . ، سلطان ماوراء النهر و از امراى ايلك خانيان يا آل خاقان در ماوراء النهر . وى ظاهرا حدود 433 ه . ق . به امارت رسيد و تا 460 ه . ق . امارت داشت . طلحة بن طاهر طلحه پسر طاهر ذو اليمينين در ايام پدر به حكومت سيستان منصوب بود و تا سال فوت پدر در آنجا زيست . چون خبر وفات طاهر رسيد ، طلحه به خراسان رفت و از آنجا از جانب خود « الياس بن اسد سامانى » را به سيستان فرستاد . واقعهء مهم امارت طلحه جنگهاى او با خوارج سيستان و غلبهء كلى او بر حمزهء خارجى است . اندكى بعد از اين پيروزى طلحه وفات يافت و مأمون جانشينى او را به برادرش عبد الله كه در كرمانشاه بود و براى جنگ با بابك خرم دين تهيهء سپاهى ديد سپرد . عبد الله هم برادر ديگر على را از جانب خود به خراسان فرستاد . حكومت طلحه در سالهاى 207 - 213 ه . ق . بوده است . طمغاجى اين كلمه صورتى از « تمغاچى » است كه زنندهء « تمغا » بر فرمانها يا بارها و عدلها باشد . طوبى آزموده 1257 - مهر 1315 ش . از نخستين بنيانگذاران مدارس دخترانه در ايران . وى دختر ميرزا حسين خان سرتيپ و همسر عبد الحسين ميرپنج بود . او زير نظر پدر و سپس همسرش ، زبان و ادبيات فارسى ، عربى و فرانسه را نزد معلمان وقت فراگرفت . در سال 1286 ش . و در فضاى نسبتا آزاد پس از مشروطه « دبستان دخترانه ناموس » را در تهران داير كرد . چون مردم ، مدارس دخترانه را كانون تجددخواهى و بىحجابى در ميان زنان و دختران مىدانستند با آن مخالفت مىكردند ، از اين‌روى كه احتمال مخالفت از سوى مردم را مىداد سعى در برگزارى شعائر اسلامى نمود . هر سال در ايام سوگوارى چند روز مجلس روضه‌خوانى در سالنهاى مدرسه ترتيب مىداد و از اولياى دانش‌آموزان جهت شركت در مجلس دعوت مىكرد ، آياتى از قرآن مجيد و نيز كلمات قصار امير مؤمنان على ( ع ) را در تشويق به فراگيرى دانش انتخاب مىنمود و بر ديوارهاى مدرسه نصب مىكرد و . . . بدين ترتيب بدون مزاحمت و مخالفت مردم به مدت سه سال به كار خود ادامه داد . وى از درآمد شهريه دانش‌آموزان ثروتمند به دانش‌آموزان بىبضاعت كمك مىكرد . اين بانو بنيانگذار دومين دبيرستان دخترانه در ايران بود كه در سال 1307 ش . دختران ديپلمه از آن فارغ التحصيل شدند . مدت ازدواجش كوتاه بود و فرزندى هم نداشت و در سن پنجاه و هشت سالگى در تهران درگذشت .