عباس قديانى
505
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
منسوب است شاپور فارس و شاپور خواست مىباشد ؛ بناى نيشابور و فيروزشاپور ، كه گاهى به وى نسبت داده شده است ، از شاپور دوم ( ذوالاكتاف ) مىباشد . به قول بعضى از مورخين ، شاپور اسيران جنگى را در سه شهر جنديشاپور ، شاپور فارس ، و شوشتر مستقر كرده بود . نقوش و حجاريهاى متعددى از جمله نقش رستم ، نقش رجب و حاجىآباد از عهد وى بجا مانده است . از وقايع زمان شاپور اول ، ظهور مانى است ، كه شاپور او را تحت حمايت خود قرار داد . در سالهاى آخر عهد وى به فرمان او ترجمهء بعضى از آثار يونانى و هندى شروع شد . شاپور بختيار : - بختيار شاپور خره - خوره كوچكترين ولايات پنجگانهء قديم فارس ، جنوب ايران ، در حوضهء مسير علياى رود شاپور و ريزابههاى آن . شهرهاى عمدهء آن شاپور و كازرون ، و از شهرهاى ديگرش نوبندجان و جره بود . مسلمانان ظاهرا پس از فتح توج و ريشهر آن را فتح كردند . شاپور دوم ( ذوالاكتاف ) دهمين پادشاه ساسانى ( 310 - 379 م . ) در زمانى كه هنوز پاى به جهان ننهاده بود پادشاه شناخته شد و بعد از آذرنرسى به سلطنت رسيد . و در شانزده سالگى زمام امور را به دست گرفت و حملات اعراب را دفع كرد . گفته شده است كه شاپور در طى جنگ با اعراب كتفهاى اميران را سوراخ مىكرد و از اينرو وى را ذوالاكتاف مىخواندند . « نولدكه » خاورشناس آلمانى عقيده دارد كه واژهء ذوالاكتاف ( صاحب شانهها ) در حقيقت يعنى چهارشانه و مجازا به معناى كسى است كه بارهاى گران كشور را بر دوش خود حمل مىكند . شاپور در سال 338 م . لشكر روم را شكست داد و در سال 341 با ارمنستان پيمان صلح بست . وى از جمله بانيانى است كه شهرهاى معروفى از خود به يادگار گذاشته است . وى پس از آنكه شهر شوش را ويران ساخت ، مجددا شهر مزبور را با نام « ايران خوره شاپور » بنا نهاد . وى پس از هفتاد سال سلطنت در 379 م . درگذشت . شاپور سوم از پادشاهان ساسانى در 383 م . كه پس از اردشير دوم به پادشاهى رسيد . از وقايع دوران او جنگ با قبايل عرب بود و از اين سبب مشهور به غازى گرديد . وى تا 388 م . سلطنت نمود . از رويدادهاى مهم ديگر وى تقسيم ارمنستان بين ايران و روم است كه بخش بزرگتر ارمنستان جزء خاك ايران و قسمت كوچكتر ( غربى ) آن در حيطهء فرمانروايى امپراتورى روم قرار گرفت . شاپورگان از كتابهاى مانى . شاپيتر كورش اين شاپيتر در سال 1316 ه . ش . توسط شاپيتر عالى اسكاتلند در آبادان تشكيل شد . با توجه به همبسته بودن شاپيترها و لژها احتمال دارد فعاليت شاپيتر كورش در رابطه با لژ پيشاهنگ ( فعال بين سالهاى 1952 - 1923 م . ) آبادان باشد .