يارى على محمد خان و ولد محمد خان زند بصره را فتح كرد . صادق خان شقاقى متوفى 1214 ه . ق . از امراى مشهور آذربايجان ، و رئيس ايل شقاقى در اواخر عهد زنديه و اوايل قاجاريه . بعد از وفات كريمخان زند ، وى بر تبريز استيلا يافت ، و در آذربايجان به استقلال حكومت راند . آقا محمد خان قاجار او را مغلوب كرد . او ناچار نزد ابراهيم خليل خان جوانشير ، حاكم قراباغ رفت و عاقبت در 1205 ه . ق . به آقا محمد خان پيوست . وى در فتح شوشى ، كه منجر به قتل آقا محمد خان شد ، حاضر بود . بعد از قتل شاه به دعوى سلطنت برخاست ، اما فتحعليشاه او را مغلوب كرد و سرانجام او را كشت . صبح ازل ميرزا يحيى فرزند ميرزا عباس از مردم نور مازندران و مؤسس فرقهء ازليان . صدارت منصبى در عهد صفويه . صد دروازه قوم پارت كه در اصل پارث است و براى دورى از اشتباه با پارس « پارت » خوانده شده ، در منطقه‌اى كه شامل خراسان شمالى و غربى و قسمتى از گرگان و دامغان امروزى مىشده ساكن بودند . بعضى از مورخين پارتها را از آرين‌هاى سكايى مىدانند ولى اكثريت ، آنان را از آرين‌هاى ايرانى مىشمردند و قول اين دسته معتبرتر است ، زيرا مىدانيم سكاها در آن‌سوى سيحون مىزيستند و اگر پارتها سكايى بودند و از سيحون گذشته باشند باوجود اقوام بسيارى كه سر راه آنان بوده و با در نظر گرفتن كوچكى قوم پارت نمىتوانستند فاصله بين سيحون و سرزمينى را كه در بالا گفتيم طى كنند ، منتهى مىتوانستند در كنارهء جنوبى سيحون بمانند . پس از قيام « ارشك » عليه « فرك‌لس » حكمران شهر دامغان يا به قول يونانيان « هكاتوم پليس » يعنى شهر صد دروازه پايتخت شد ( حدود سال 250 ق . م . ) ولى مدتى طولانى پايتخت نماند و تيرداد اول برادر ارشك كه جانشين او شد و شهر « دارا » را ساخت . محل اين شهر به تحقيق معلوم نيست ولى از توضيحاتى كه مورخين دادند بايد گفت دارا در ناحيه گرگان فعلى بوده است . صدر جزء مقامات دربار صفوى كه از زمان اسماعيل يكم وجود داشت و آن مقام ، روحانى عالىمقام و رئيس ديوان روحانى بود كه در آغاز بدان ( صدر موقوفات ) گفته مىشد . تعيين حاكم شرع و مباشرين اوقاف و قضاوت درباره جميع سادات ، علما ، شيخ الاسلامها ، وزراء مستوفيان و . . . از وظايف وى بود . دادگاههاى چهارگانه ( ديوان اربعه ) بدون حضور صدر ، حكمى صادر نمىكردند . صدر الدين محمد انارى جواجه صدر الدين محمد انارى وزير شاه محمود مظفرى ( وزير دورهء آل مظفر ) . صدر الدين محمد پسر فخر الملك وزير سلطان سنجر سلجوقى كه بعد از كشته شدن فخر الملك سلطان سنجر وزارت خود را به