عباس قديانى
820
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
نظام الدين نظام الدين تغان ( تغار ) بيگ محمد بن سليمان كاشغرى از ثروتمندان تركستان بود . در آغاز وزارت ، خان تركستان را بر عهده داشت و در اثر اختلاف با خان تركستان به نزد سلطان سنجر آمد و وزارت سلطان را به هزار هزار دينار نيشابورى خريد و در 516 ه . ق . به وزارت رسيد . وى از وزيران بسيار سادهلوح و نادان و احمق سلجوقيان بود . نظام الدين احمد خواجه نظام الدين احمد از وزيران بديع الزمان تيمورى . نظام الدين احمد داود وى در سال 819 هجرى به سعى ميرزا بايسنقر پسر ارشد شاهرخ به مقام وزارت منصوب شد تا با سيد فخر الدين محمد به تمشيت امور ديوانى بپردازد . بعد از عزل سيد فخر الدين محمد چند ماهى به استقلال وزارت كرد . در سال 820 هجرى خواجه غياث الدين پير احمد به وزارت منصوب شد كه با شركت امير نظام الدين احمد داود به تمشيت امور ديوانى پردازد . نظام الدين بختيارى سمنانى خواجه نظام الدين بختيارى سمنانى از وزيران دوره تيمورى . نظام السلطنه ما فى حسينقلى خان ما فى پسر شريف خان قزوينى در سال 1248 ه . ق . متولد شد . پس از تكميل تحصيلات مقدماتى وارد دستگاه سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه شد و مدت زيادى را با او گذراند . در سال 1291 ه . ق . مأمور حكومت يزد شد و لقب سعد الملك گرفت . در سال 1292 ه . ق . ابتدا به نيابت حكومت فارس و بعد به حكومت دشتى و دشتستان رسيد . حسينقلى خان مدتى نيز متصدى امور غلات ايران بود و در سال 1296 ه . ق . حكومت و گمرك بنادر فارس به او محول شد . در سال 1303 ه . ق . به حكومت زنجان و در سال 1305 ه . ق . به حكومت خوزستان و چهارمحال بختيارى منصوب شد . پس از قتل اتابك و ناپايدارى دولتهاى مشير السلطنه و ناصر الملك ، از طرف محمد على شاه مأمور تشكيل كابينه شد . نظام السلطنه ما فى اولين كابينه خود را در 16 ذيقعده 1325 تشكيل داد و در اين كابينه وزارت ماليه را خود برعهده گرفت . در محرم 1326 ه . ق . بر اثر فوت يگانه فرزند پسرش دچار افسردگى روحى و جسمى شد و از مقام خود استعفا داد . دومين كابينه نظام السلطنه در 26 محرم 1326 تشكيل شد . و وزارت داخله را خود متقبل شد . كابينههاى نظام السلطنه چندان پايدار نبود و علت آن علاوهبر پيرى خود او ، اختلافنظر شديد بين مجلس و محمد على شاه بود . از يك سو محمد على شاه به تعهدى كه مىسپرد پايبند نبود و هر زمان كه فرصت مىيافت پيمانشكنى مىكرد و از سوى ديگر مجلس خواهان اجراى منويات تند و افراطى مشروطهخواهان بود و آن كه در ميان دو سنگ آسيا قرار مىگرفت رئيس الوزرا بود . نظام السلطنه نمىتوانست در چنين فضاى پرخطرى كار كند و مجبور شد در 7 جمادى الاول 1326 استعفا دهد . پس از استعفا عمر چندانى نكرد و سرانجام در سال 1326 ه . ق . در 86 سالگى در تهران درگذشت و در مزار امامزاده عبد الله