عباس قديانى
811
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
پنجاه سال به شخصى انگليسى به نام « تالبوت » واگذار كرده بود كه پس از فتواى ميرزاى شيرازى اين امتياز لغو شد . ميرزا يوسف مستوفى الممالك ( صدراعظم دورهء ناصر ) ميرزا يوسف مستوفى الممالك معروف به آقا ، يا جناب آقا ، پسر ميرزا حسن مستوفى الممالك آشتيانى در سال 1227 ه . ق . متولد گرديد . پدر وى از زمان سلطنت فتحعلى شاه مستوفى الممالك ايران بود و مصدر خدماتى گرديد . وى همانند قائم مقام و اميركبير از اهالى آشتيان اراك و خواهر وى ، همسر قائم مقام فراهانى بود . خود وى نيز در تبريز در خدمت قائم مقام به كار اشتغال داشت . از آنجا كه ميرزا تقى خان اميركبير ارادت خاصى نسبت به قائم مقام داشت و هم برادر زن قائم مقام بود و هم محضر وى را درك كرده بود ، توجه خاصى نسبت به ميرزا يوسف مبذول مىداشت . پس از اينكه ميرزا حسين خان سپهسالار - مشير الدوله بهعلت مخالفتهاى داخلى و دلخورى دولت روسيه از اعطاى امتياز رويتر به انگليسيها از صدارت بر كنار گرديد و بعد از مدتى مجددا به سمت وزير خارجه انتخاب شد . ناصر الدين شاه از انتخاب صدراعظم جديد خوددارى كرد و كارها را تقريبا بين ميرزا يوسف مستوفى الممالك و ميرزا حسين خان تقسيم نمود . بديننحو كه عمده امور داخلى كشور به دست ميرزا يوسف و امور خارجه بهعهده سپهسالار ( مشير الدوله ) واگذار گرديد تا اينكه در 25 جمادى الثانى 1298 ه . ق . بهموجب دستخطى ، ناصر الدين شاه ميرزا يوسف مستوفى الممالك را به صدراعظمى خود انتخاب كرد . ميرشكارباشى صاحب اين مقام كار شكار شاه را در سلسله صفويه اداره مىكرد و عنوان قوشچىباشى هم داشت . ميرمهنا ميرمهناى دغابى ( عرب و از طايفهء دغابى ) پسر امير ناصر رئيسى بندر ريك بوده و پس از اينكه نامبرده پدر خود امير ناصر را كشت براى اينكه رياست طايفه و حكومت بندر ريك را بر خود مستقر نمايد ، اعمام و برادران و اقوام خويش را نيز تماما كشت و در سال 1179 ه . ق . جزيره خارك را كه از سال 1167 به تصرف بارون نيقوزن رئيس تجارتخانه هلند در بصره درآمده بود تصرف كرد و تأسيسات آن را مركز غارتگرى خود قرار داد و عدهاى از اروپاييان را نيز از بين برد . كريم خان زند در سال 1180 ه . ق . براى دفع شر ميرمهنا و جلوگيرى از راهزنيهاى دزدان دريايى ، آنجا را محاصره و تصرف نمود . سپس زكى خان زند امير مهنا را در همين سال دستگير كرده كشت و جمعى از اهالى كنگان هم به واسطه شئامت او گرفتار گشتند . ميل اژدها آتشكده اشكانى در نورآباد ممسنى ( 224 - 253 م . ) از سنگهاى سفيد و قطعات منظم ساخته شده است و در حدود هفت متر بلندى آن بوده ، قاعده و