عباس قديانى
748
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
بودند و شديدا از حركت وسيعى كه بهرهبرى امام خمينى در مردم پديد آمده بود براى مبارزه با رژيم الهام گرفته بودند ، از نظر فكرى و تشكيلاتى از همان آغاز دچار انحرافاتى بودند كه سرانجام همان انحرافات موجب ضرر و زيان عظيمى هم براى خود آنها و هم براى ملت و هم براى انقلاب شد . مجتهد از مقامات عصر زنديه كه مقام روحانى داشت و وظايف شرعى مردم را رتق و فتق مىكرد . مجد الدوله فرزند فخر الدوله ( برادرزاده عضد الدوله از پادشاهان آل بويه ) كه پس از پدر به فرمانروايى رسيد ( 387 ه . ق . ) و چون كودكى خردسال بود تا زمان رسيدن به رشد كامل ، مادرش سيده ملك خاتون نيابت او را بهعهده گرفت . ( او زنى باكفايت و لايق بود و با تدابيرى مانع از حملهء سلطان محمود غزنوى به وى گرديد و تا او زنده بود محمود قصورى نكرد ) مجد الدوله پادشاهى ضعيف النفس بود و چون از سپاهيان خود وحشت داشت براى حفظ جان خود از محمود غزنوى يارى خواست . محمود موقع را مغتنم شمرد ، سردار خود على حاجب را به رى فرستاد و او مجد الدوله را دستگير كرده به غزنين اعزام داشت و به اين ترتيب شعبهء ديلميان رى در 420 ه . ق . به دست غزنويان انقراض يافت . مجد الدين صاحب محمود يلواج نخستين وزير ايلخانان مغول است كه از اهالى خوارزم بود . در زمان سلطان محمد خوارزمشاه به خدمت چنگيز خان مغول پيوست و در اندك مدت مورد محبت و اعتماد خان بزرگ مغول واقع شد و به عنوان سفير نزد سلطان محمد خوارزمشاه گسيل گرديد . وى در دولت چنگيز خان و پسرش اوكتاى خان و نبيرهء او منكوقاآن و كيوك خان همچنان در مقام وزارت باقى بود . در زمان منگوقاآن حكومت و امارت مجموع ولايت و ممالك خطاى به او تفويض گرديد و تا آخر عمر بدين سمت باقى بود . مجد الدين عز الملك يزدجردى از وزيران سلطان مسعود سلجوقى كه بعد از كشته شدن كمال الدين محمد خازن به وزارت رسيد . وى هنگامى به وزارت رسيد كه هفتاد ساله بود تا اينكه در سال 557 بهدستور سلطان مسعود او به زندان رفت و سپس او را بهقتل رساندند . مجد الدين محمد خوافى خواجه مجد الدين محمد پسر خواجه غياث الدين پيراحمد خوافى از وزيران و دبيران دانشمند دورهء تيمورى بود . وى در علم نجوم و فن انشاء ماهر بود و در انجام امور ديوانى نيز مهارت كامل داشت . در زمان سلطان ابو سعيد ميرزا چندگاه به امور منصب انشاء اشتغال ورزيد . سپس در دوره حكومت سلطان حسين ميرزا به وزارت ميرزا سلطان مشهور به ميرزا كيجيك منصوب شد . مجد الملك ابو الفضل قمى وزير سلطان بركيارق سلجوقى كه در بخل و خست طبع معروف بود كه سرانجام در اثر خست طبع و جلوگيرى كردن از منافع اميران و اركان دولت سلجوقى اميران سپاه در حضور سلطان بركيارق ، مجد الملك را بهقتل رساندند .